BELGE ALINDIKTAN SONRA DEVAM EDEN ÖZ KAYNAKLI AR-GE VE TASARIM PROJELERİNE AİT HARCAMA VE GİDERLERİ NASIL DOKÜMANTE EDEBİLİRİZ? | AB YMM | Prof. Dr. Atila BAĞRIAÇIK

BELGE ALINDIKTAN SONRA DEVAM EDEN ÖZ KAYNAKLI AR-GE VE TASARIM PROJELERİNE AİT HARCAMA VE GİDERLERİ NASIL DOKÜMANTE EDEBİLİRİZ?

Prof. Dr. Atila BAĞRIAÇIK

Ar-Ge, Yenilik ve Tasarım Hibe Fonları,

Tasarım/Ar-Ge Merkezi Uygulayıcısı,

Öğretim Üyesi, Sorumlu Ortak Baş Denetçi, YMM

Gülçin GÖKÇEYREK

Ar-Ge, Yenilik ve Tasarım Projeleri,

Tasarım/Ar-Ge Merkezi Mali Rapor Uzmanı

www.abdanmerymm.com

abdanmer@gmail.com

07.03.2017

 

PROBLEMATİK DURUM

Ar-Ge ve Tasarım merkezi belgesini alan firmalar, başvuruda önerdikleri devam eden projelerini yürüterek harcamalarını ve muhasebe kayıtlarını yapmak ve buna bağlı olarak teşvikleri uygulamak durumundalar. Bize bu konuda yöneltilen soru, özellikle öz kaynaklarla yürütülen projelerin nasıl dokümante edilebileceği konusudur. Bu konuda önerilen bir format yok, ancak biz başarısı kanıtlanmış TÜBİTAK-TEYDEB mali rapor formlarını Ar-Ge yönetmeliğindeki harcamalara göre uyarladık ve denemelerden de iyi sonuçlar aldık. SGK, Vergi dairesi ve Sanayi Bakanlığı raporunun alt yapısı için uygun bir dokümantasyona ihtiyaç bulunmaktadır.

Bu bilgimizi sizinle ekte (EK.1 Proje Yazımı ve Tahmini Maliyet ve Gider Tabloları r1) paylaşıyoruz.

FORMLARI DOLDURURKEN VE MUHASEBE KAYITLARINI YAPARKEN   HARCAMA VE GİDERLER HAKKINDA BİLMEMİZ GEREKEN KRİTİK KONULAR

  • Giderler;
    • Personel Giderleri,
    • İlk Madde ve Malzeme Giderleri,
    • Ar-Ge Projesinde kullanılan makine ve teçhizatın amortismanı,
    • – Sırf Ar-Ge projesinde kullanılacak Amortismana tabi iktisadi kıymetin yıllık Amortismanının tamamı
    • – Ar-Ge Projesi dışında diğer kısımlarda da kullanılacak makine ve teçhizatın Amortismanı ise proje kullanıldığı süre ile orantılı.
  •        Dışarıdan Sağlanan fayda ve hizmetler,
    • Genel Giderler,
    • Vergi, resim ve harçlar.
  • Muhasebe Kayıtları;
    • 750/150, 750/Proje İşçilikleri, 750/771,
    • 263/751, 751/750 (kapatılması), 750/268, 630/751, 690/630
    • 750= proje işçilikleri
    • Ödenecek Net Ücret
    • %15 Sigorta primleri işçi hissesi
    • Terkinden sonraki ödenecek stopaj vergisi
    • %7,75 Sigorta primi işveren hissesi
    • %2 İşsizlik sigortası işveren hissesi
    • Varsa SGD priminin tamamı
  • Ortak giderlerden Ar-Ge faaliyeti ile ilgili alanlar
  • Ar-Ge faaliyetleri sonucu oluşan yeni prototip ürün için patent alınabilir ve TPE’ne tescil ettirilebilir. Ve incelemeli patentle 20 yıl koruma süreli hak elde edilebilir.
  • Ürünün patenti alındığı takdirde, Ar-Ge harcamaları hakka dönüşmüş olur ve 263’teki tutar 260 hesaba aktarılır. Patentte belirtilen sürede amortisman yolu ile itfa edilir.

Süre belli olmadığı takdirde 5 yılda eşit miktarlarda itfa edilir.

  • İktisadi bir sabit kıymet elde edildiği takdirde;
  1. Bu sabit kıymet satılacak olursa 263 hesaptan 256 Diğer Duran Varlıklar hesabına virmanlanır. Satılıncaya kadar amortisman ayrılmadan bu hesapta bekletilir ve satıldığında bu hesaptan çıkış yapılır.
  2. Üretim sürecinde kullanıldığı takdirde 253/263 virmanı yapılır ve Tebliğde belirtilen cinsine uygun ekonomik ömrü boyunca amortismana tabi tutulur.
  • Ar-Ge Projesi devam ederken amortisman ayrılmaz.
  • Proje başarısızlıkla sonuçlandığı takdirde yapılan harcamalar doğrudan gider yazılır. Daha önce ki geçici vergi dönemlerinde veya yıllarda yararlanılan Ar-Ge İndirimleri için herhangi bir düzeltme yapılmaz.
  • Ar-Ge Merkezlerinde Ar-Ge İndirimi Değerlendirme ve Denetim Komisyonu karar tutanağının düzenlendiği tarihten itibaren uygulanır.
  • Doğrudan Ar-Ge faaliyetinde kullanılan binaların, makinelerin, araçların ve diğer tüm kıymetlerin amortismanı Ar-Ge İndirimine konu edilir.
  • Ar-Ge faaliyeti dışında başka faaliyetlerde de kullanılan sadece makine ve teçhizata ait amortismanlar, bunların Ar-Ge faaliyetlerinde kullanıldığı gün sayısına göre hesaplanır.
  • Makine ve teçhizat niteliğinde olmayan (gayrimenkuller gibi) iktisadi kıymetler doğrudan Ar-Ge faaliyetinde kullanılmadığı sürece amortismanlardan pay verilmez.
  • İş yeri kiralık ise;
    • Özel maliyet bedellerine göre tespit edilen itfa paylarının, amortismanlar kapsamında Ar-Ge indirimine konu edilmesi mümkündür.
  • Ar-Ge faaliyeti sonunda meydana gelebilecek prototiplerin veya iktisadi kıymetin bünyesine girecek bir amortismana tabi iktisadi kıymetin amortismanı değil o iktisadi kıymetin toplam tutarı maliyet bedeli olarak Ar-Ge harcamasına dahil edilir.
  • Taşıtlara ait amortismanların Ar-Ge faaliyetine isabet eden kısmı, Ar-Ge harcaması olarak değerlendirilir.
  • Azalan bakiyeler usulü ile amortismanlar da ayrılabilir.
  • Ar-Ge Merkezinde ve Ar-Ge projesinde kullanılmak üzere alınan masa, sandalye vs. tüm demirbaşların amortismanları Ar-Ge harcaması olarak değerlendirilir.
  • Ar-Ge personeli ücretlerinin %80, %90 veya %95’i gelir vergisinden istisna edilmiştir.
  • Ar-Ge destek personeli ücretleri de Ar-Ge indirimine konu edilir.
  • Destek personeli, Ar-Ge faaliyetine katılan veya bu faaliyetlerle doğrudan ilişkili; -Yönetici, teknik eleman, laborant, sekreter, işçi v.s.
  • Destek personeli sayısı tam zamanlı Ar-Ge personelinin %10’unu geçemez.
  • Ar-Ge Merkezi dışında gerçekleştirilen faaliyetler ile lisansüstü eğitim nedeniyle dışarıda geçirilen sürelere isabet eden ücretler de Ar-Ge indirimine konu edilir.
  • Sadece Ar-Ge Merkezi genel giderleri Ar-Ge indirimine konu edilir.
  • Kira veya amortisman, su, enerji giderlerinden Ar-Ge indirimine pay verilebilir.
  • Müşterek kullanılan binaların Ar-Ge Merkezine ait kısmının gideri m² yüzölçümüne göre belirlenir.
  • Enerji ve su giderleri süzme sayaçlarla, vs. doğrudan tespit ediliyorsa doğrudan Ar-Ge gideri olarak kaydedilir.
  • Doğrudan kaydedilmeyenler ise; enerji giderleri m² ye göre, su giderleri personel sayısına göre belirlenir.
  • Teknik eğitim giderleri Ar-Ge giderleri kapsamındadır.
  • Normal bakım, onarım giderleri hariç olmak üzere, işletme dışından alınan MESLEKİ VEYA TEKNİK DESTEK, TEST, LABORATUVAR VE ANALİZ gibi hizmetler için yapılan ödemeler Ar-Ge indirimine konu edilir.
  • Ancak, bu hizmetlere ilişkin harcamalar, proje kapsamındaki toplam harcama tutarının %50’sini geçemez.
  • Temel Bilimler alanlarında en az lisans derecesine sahip Ar-Ge personeli istihdam eden AR/Ge Merkezlerine ödenen ücretin ASGARİ ÜCRET’in Brüt tutarı kadarlık kısmı 2 yıl süreyle Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca karşılanır.
    • Bu hibe gelir yazılmaz, vergiye tabi tutulmaz, pasifte özel fon hesabına (549 nolu hesaba) kaydedilir. Bu hesapta 5 yıl süre ile muhafaza edilir. Bu süre içinde sermayeye ekleme dışında başka bir hesaba aktarılamaz.
  • Ar-Ge İndirimi gerek geçici vergi dönemlerinde ve gerekse yıl sonunda verilen beyannamelerde uygulanır.
  • Geçici vergi beyannamelerinde “Ar-Ge İndirimi (5746 Sayılı Kanun Md.3) bölümünde gösterilir.
  • Kurumlar Vergisi Beyannamesinde de “Ar-Ge İndirimi (5746 Sayılı Kanun Md.3) bölümünde gösterilir.
  • Ar-Ge İndirimi kazanç olursa ve Beyanname üzerinde indirime esas tutar oluşursa uygulanabilir.
    • Uygulanamayan Ar-Ge İndirimi YDO ile değerlenerek ertesi yıla devreder. Ar-Ge İndirimi NAZIM HESAPLARDA takip edilir.
  • Devreden Ar-Ge İndirimi, beyannamenin “Ek bilgiler” bölümünde yer alan “Gelecek yıla Devreden Ar-Ge İndirimi (5746 Sayılı Kanun Md.3) satırına yazılır.