BİLİM, SANAYİ VE TEKNOLOJİ BAKANLIĞININ TEKNOLOJİK ÜRÜN YATIRIM VE DESTEK PROGRAMININ 9 KASIM- 25 ARALIK TARİHLERİNDEKİ AÇIK ÇAĞRISI BÜYÜMEK İSYEYEN KOBİ’LER İÇİN BÜYÜK FIRSAT

Prof. Dr. Atila BAĞRIAÇIK

Ulusal ve Uluslar arası Ar-Ge ve Yenilik

Hibe Fonları Uygulayıcısı, Öğretim Üyesi

Sorumlu Ortak Baş Denetçi, YMM

www.abdanmerymm.com

abdanmer@gmail.com

28.11.2015

 

 

GİRİŞ

Bizler olgun küçük ve orta ölçekli KOBİ’ler ile genelde en az 3 adet TÜBİTAK-TEYDEB Ar-Ge projesi anlaşması yapıyoruz. Proje çalışmasının başlangıcında incelemeli patent/olumlu raporlu faydalı model başvurusu yanında, proje ile ortaya çıkacak prototipin NACE kodunu sorgulayarak, bu kodun Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının yayınlanan teknoloji tablosunda olup olmadığına bakıyoruz (EK.1) Yer alıyorsa ilgili Bakanlığın web sitesindeki aşağıdaki bilgiyi birlikte okuyoruz:

“Ar-Ge ve Yenilik Projesi/Faaliyeti çıktılarının ticarileşmesi ve yatırımı noktasında ciddi bir destek programına duyulan ihtiyaçtan yola çıkılarak Bilim ve Teknoloji Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanmış olan Tekno Yatırım Programı ile teknoloji tabanlı ürünlerin üretimine yönelik yatırımların desteklenmesi hedeflenmiştir.

Türkiye’de bir ilk olma özelliği taşıyan bu programı; öncelikli teknoloji alanlarında yer alan Ar-Ge ve Yenilik Faaliyetleri sonucu ortaya çıkan yeni ürün/ürün ticarileştirmesi, ülke ekonomisine katma değer oluşturulması, uluslararası pazarda yer alarak teknolojik ürün ihracatına öncülük edilmesi ve özellikle küçük ve orta ölçekli işletmelere geleceğe dönük Ar-Ge kültürünün benimsetilmesi amacıyla Bilim ve Teknoloji Genel Müdürlüğü tarafından uygulamaya konmuştur.

Teknolojik Ürün Yatırım Destek Programı 3. dönem başvuruları 9 Kasım – 25 Aralık 2015 tarihleri arasında, https://biltek.sanayi.gov.tradresi üzerinden alınacaktır.

Başvurular sadece internet üzerinden Elektronik İmzalı (e-imzalı) olarak alınacak olup başvuru formunun ve ek belgelerin çıktıları Bakanlığımıza gönderilmeyecektir. Başvurular, işletmeyi temsil ve ilzama yetkili kişi/kişiler tarafından elektronik olarak imzalanarak tamamlanacaktır. Bu kapsamda, başvuru yapmak isteyen işletmelerde temsil ve ilzama yetkili kişi/kişilerin e-imza temin etmeleri gerekmektedir. Süresi içinde tamamlanmayan başvurular değerlendirmeye alınmayacaktır.

NOT: Teknolojik Ürün Yatırım Destek Programı başvurusu yapmak için https://biltek.sanayi.gov.tr adresine giriş yaptıktan sonra üst kısımda bulunan “ONLINE İŞLEMLER”e tıklayıp e-devlet kullanıcı bilgileriniz ile oturum açmanız gerekmektedir. Oturum açıldıktan sonra “Teknolojik Ürün Yatırım Destek Programı” panelinin altında bulunan “İşletme Temsilcisi Paneli” kısmına tıklayarak Teknoyatırım Başvuru modulüne ulaşabilirsiniz.”

Kaynak Link: https://teknoyatirim.sanayi.gov.tr/About.aspx

 

TEKNO YATIRIMA KİMLER BAŞVURABİLİR?

Programın Usul ve Esaslar’ın 5. Maddesinde tanımlanmıştır:

– Türkiye’de veya yurtdışında Ar-Ge ve yenilik projeleri sonucunda başarı ile sonuçlandırıldığına dair belgeye sahip ve üretime uygun olan ve sonuçlandırıldığı tarihten itibaren 5 (beş) yıl içerisinde başvurusu yapılan teknolojik ürünlere destek sağlanır.

– Türkiye’de veya yurtdışında, öz kaynaklar kullanılarak yürütülen Ar-Ge faaliyetleri sonucunda ortaya çıkan teknolojik ürüne; Türkiye için geçerli “İncelemeli Patent Belgesi”ne sahip olması halinde destek sağlanır. İncelemeli patentin, başvuru tarihinden itibaren en az 5 (beş) yıllık korumaya sahip olması şartı aranır.

– Teknoloji geliştirme bölgelerinde yer alan işletmelerin bölgede başlatıp sonuçlandırdıkları Ar-Ge ve yenilik projeleri sonucunda ortaya çıkan teknolojik ürün ile ilgili, yönetici şirket tarafından oluşturulacak Teknolojik Ürün Değerlendirme Komisyonunca teknolojik ürün özelliği taşıdığına dair olumlu rapor veya bölge içerisinde yatırımı için yatırım izni verilmesi halinde işletmelerin gerek bölge içerisinde gerekse bölge dışında yapacakları yatırımlar destek kapsamında değerlendirilir. Yatırım izninin veya olumlu raporun başvuru tarihinden en çok 12 (oniki) ay önce alınması şartı aranır.

Yorum: Demek ki, Ar-Ge projesi tanımı kapsamına giren TÜBİTAK, KOSGEB Ar-Ge ve İnovasyon, EUREKA, H2020 projelerinin tamamlanma aşamasından sonra  ya da  firmaların kendi öz kaynakları ile incelemeli patent ürününün prototipini muhasebe kayıtlarında gerçekleştirdikleri takdirde bu programa başvurabilirler.

 

USUL VE ESASLARDAN BAZI MADDELER

Madde 7. Desteklenecek yatırım türleri MADDE 7 – (1) Bu program kapsamında iki tür yatırıma destek sağlanır: a) Komple yeni yatırım: Teknolojik ürün üretimine yönelik olarak ana makine ve teçhizat ile yardımcı makine ve teçhizatları içeren, yatırımın yapılacağı yerde yapılaşması tamamlanmış ve aynı üretim konusunda mevcut tesisi veya mevcut tesisi ile altyapı bütünlüğü bulunmayan yatırımlar, b) Ürün çeşitlendirmeye yönelik yatırım: Mevcut tesisler ile altyapı müşterekliği olan, aynı işletmede mevcut makine ve teçhizata ilave edilecek makine teçhizat ile farklı bir nihai teknolojik ürünün üretimine yönelik yatırımlar.

Yatırımın başlangıç tarihi ve destekleme süresi MADDE 11 – (1) Yatırımın başlangıç tarihi, Bakanlık ile başvuru sahibi işletme arasında yapılan sözleşme tarihinden itibaren başlar ve toplam destekleme süresi 36 aydır. Bu süre içerisinde yatırımını tamamlayamayan yatırımcıya, gerekçeleri ile birlikte ek süre istemesi durumunda Genel Müdürlükçe bir defaya mahsus en fazla 6 ay ek süre verilebilir.

Destek unsurları ve üst limitleri MADDE 13 – (1) İşletme sınıfları esas alınarak sağlanacak geri ödemesiz destek üst limitleri: a) Büyük işletmeler; yalnızca makine ve teçhizat desteği unsurundan yararlandırılır ve sağlanacak destek üst limiti 2.000.000 TL’dir. b) Orta büyüklükteki işletmeler; makine ve teçhizat destek unsuru ile kredi faiz destek unsurundan yararlandırılır ve toplamda sağlanacak destek üst limiti 10.000.000 TL’dir. c) Küçük işletmeler; makine ve teçhizat destek unsuru, kredi faiz destek unsuru ile işletme gideri desteği unsurundan yararlandırılır ve toplamda sağlanacak destek üst limiti 10.000.000 TL’dir. 

MADDE 14 – (1) Yatırım proje tutarının 10.000.000 TL’ye kadar olan kısmı, yatırım harcamaları olarak desteklenir. Yatırım harcamaları üzerinden işletmelere en fazla aşağıdaki oranlar kadar geri ödemesiz destek sağlanır. a) İthal alımlarda; Büyük işletmelere % 10 Orta büyüklükteki işletmelere % 30 Küçük işletmelere % 40 b) Yerli alımlarda Büyük işletmelere % 20 Orta büyüklükteki işletmelere % 40 Küçük işletmelere % 50.

14.1.(3) İşletme tarafından talep edilmesi ve Genel Müdürlükçe uygun görülmesi halinde, komisyonca destekleme kararı alınan yatırım harcamalarına ilişkin, avans niteliğinde ön ödeme yapılabilir. (4) Ön ödemenin yapılabilmesi için; talep edilen ön ödeme tutarı kadar ve en az sözleşme bitiş tarihinden 6 ay sonrasına kadar geçerli, aracı kurumlardan alınmış teminat mektubu ya da Kredi Garanti Fonu’ndan alınmış kefalet mektubunun Genel Müdürlüğe sunulmuş olması şarttır. Teminat mektubu ya da kefalet mektubunun tutarı, sözleşmede belirtilen makine ve teçhizat destek üst limitini geçemez. (5) Ön ödeme tutarı, sözleşmede belirtilen makine ve teçhizat destek üst limitinin % 50’sini geçemez.

MADDE 16.1. Kira gideri desteği (1) İşletme tarafından sözleşme yapılarak teknolojik ürünün üretilmesi amacıyla kiralanan kapalı alan/alanların yıllık net kira bedeli üzerinden (KDV/Stopaj ve ortak giderler hariç) en fazla %75 oranında destek sağlanır. Kira kontratlarında veya sözleşmelerinde belirlenen bedellerin yanı sıra, yatırımın yapıldığı bölgedeki ortalama kira rayiç bedelleri de dikkate alınır. 16.2. Enerji gideri desteği (1) İşletmeye; teknolojik ürünün üretimine yönelik kullanılan elektrik ve doğal gaz enerjisine ait yıllık fatura tutarları üzerinden en fazla %75 oranında destek sağlanır. Desteklenecek enerji giderlerinin üretim amaçlı olması esastır. İdari bina, depo, sosyal tesis ve buna benzer alanlara ait enerji giderleri desteklenmez. 16.3. Personel gideri desteği (1) İşletmenin yöneticileri ve ortakları ve bunların 1. derece yakınları (eşi, annesi, babası, kardeşi ve çocuğu) dışında istihdam edilen yıllık çalışan personel sayısı kadar, başvuru tarihindeki o yılın başında ilan edilen brüt asgari ücret tutarının %75’i oranında destek sağlanır. “

Yatırım projesinin revizyonu MADDE – 17 (1) Komisyon tarafından destek kararı verilen yatırım projesi için başvuru sahibi işletme; yatırım kapsamının daraltılması veya genişletilmesi, yatırım kalemlerinde öngörülemeyen ihtiyaçlar ile işletmenin tüzel kişiliğinde meydana gelen değişikliklere ilişkin revizyon taleplerini, Komisyona sunulmak üzere gerekçeleriyle birlikte Genel Müdürlüğe yazılı veya elektronik olarak bildirir. Bu taleplerden unvan ve nev’i değişikliği talepleri Genel Müdürlükçe sonuçlandırılır. (2) Komisyon tarafından destek kararı verilen projelere ilişkin reddedilen yatırım kalemlerini esas alarak yapılan revizyon talepleri, değişiklik talebi olarak dikkate alınmaz. Bu talepler Komisyona intikal ettirilmeksizin Genel Müdürlükçe reddedilir. (3) Komisyon işletmenin yatırım projesi ile ilgili revizyon talebini kısmen ya da tamamen uygun görebilir veya reddedebilir. Komisyonun kararı işletmeye bildirilir. (4) Komisyon, revizyon ile ilgili değerlendirmesini, işletmenin yazılı olarak bildirdiği ve evrakın kayda girdiği tarihten itibaren 30 iş günü içinde yapar. (5) İşletmelerin yatırım projesi ile ilgili halihazırda gerçekleştirmiş olduğu yatırım harcamalarına yönelik revizyon talepleri değerlendirmeye alınmaz. (6) Toplam destek tutarının artırılmasına yönelik revizyon talepleri değerlendirmeye alınmaz.

Yatırımı izleme, denetleme ve sonuçlandırma MADDE 18 – (1) Genel Müdürlükten en az iki personel, işletmeyi yerinde ziyaret ederek sonuç raporunda belirtilen yatırım harcamalarını ve harcamalara ilişkin harcama belgelerini inceler, denetler ve Genel Müdürlük onayına sunmak üzere “Tamamlama Belgesi” düzenleyerek imzalar. Gerekli görülmesi halinde en az bir öğretim üyesi sonuç raporuna istinaden yatırım yerini denetlemek üzere Genel Müdürlükçe görevlendirilir. (2) Yatırımını sonuçlandırmış ve Genel Müdürlük tarafından “Tamamlama Belgesi” verilmiş işletme, üretim-satış faaliyetleri ile ilgili gelişmeleri, teknolojik ürünü üretmeye başladığı tarihten itibaren, 5 yıl boyunca yıllık olarak “Gelişme Raporu”nu hazırlayarak Genel Müdürlüğe sunar ve bu doğrultuda gerekli görülmesi halinde sonuçların değerlendirilmesi ve işletmenin performansını takip etmek amacıyla en az bir öğretim üyesi Genel Müdürlükçe görevlendirilir.


PROGRAMA BAŞVURU ŞEKLİ, İŞLEYİŞİ VE SONUÇLANDIRILMASI

Bu programdan yararlanmak isteyen firmalar uygulama esaslarına, öncelikli teknolojik alanlar listesine, başvuru ile ilgili detaylı bilgiye ve başvuru formuna https://teknoyatirim.sanayi.gov.tr/ internet adresinden ulaşabilmektedirler.

Bizce işleyiş TÜBİTAK-TEYDEB Ar-Ge proje işleyişine benzemektedir, şöyle ki;

– TÜBİTAK veya KOSGEB’den Ar-Ge projesinin tamamlandığına dair yazı alınır ve bu yazı ile Bakanlığın ilgili Genel Müdürlüğü’ne internet üzerinden TEKNOLOJİK ÜRÜN YATIRIM DESTEK PROGRAMI BAŞVURU FORMU doldurulup online gönderilir, daha sonra kaşe ve imzalı basılı evrak halinde Genel Müdürlüğe gönderilir. Başvurular,  yılda bir veya birden fazla dönemde Genel Müdürlükçe belirlenen tarihlerde alınır. Başvuru tarihleri Bakanlık web sitesinden ilan edilir.

– Başvuru üzerine “Ön Değerlendirme Formu” hazırlanır. Uygun bulunan başvurular için en 2 öğretim üyesi görevlendirerek, firmayı ziyaret ederler ve denetim sonrası  “Teknik ve Mali İnceleme Rapor”u hazırlarlar. Ayrıca Genel Müdürlükten en az 2 proje sorumlusu, yapılacak yatırımı yerinde inceler.

– Tüm raporlar tamamlandıktan sonra, Değerlendirme Komisyon üyeleri toplanarak kararını verir. Başvuru sahibi firma, karar toplantısının yapılacağı yer ve tarihte, yatırım projesini sunmak üzere Komisyon toplantısına katılır.

– Desteklenmesine karar verilmesi halinde 30 gün içinde sözleşme imzalanır. Sözleşmenin imzalandığı tarih, yatırımın başlangıç tarihi olup, destekleme süresi 36 aydır.

– Komisyonca destekleme kararı alınan yatırım projesinin yatırım sürecinin 6 ay ve üstü olması halinde Genel Müdürlükçe en az 2 öğretim üyesi görevlendirilebilir ve dönemsel “Yatırım İzleme Raporu” hazırlatılarak yatırım 6 aylık dönemlerde izlenir. Ayrıca yatırımını tamamlayan işletme, “Sonuç Raporunu” hazırlayarak Genel Müdürlüğe yazılı olarak bildirmesi durumunda en az iki proje sorumlusu personel ve/veya öğretim üyesi, işletmeyi yerinde ziyaret ederek harcama belgelerini inceler, denetler ve Genel Müdürlük onayına sunmak üzere “Tamamlama Belgesi” düzenleyerek imzalar.

-Tamamlama belgesi alındıktan sonra makine ve teçhizat desteği hibe ödemesi yapılır.  Kredi faiz desteği,  Bakanlık ile aracı kurumlar arasında yapılacak protokollerle belirlenir ve uygulanır. İşletme gideri desteği için mikro ve küçük işletmenin “Tamamlama Belgesi”nin verildiği tarihten itibaren 1 (bir) yıl içerisinde Genel Müdürlüğe yazılı olarak başvuruda bulunması gerekmektedir.

 

NOT: Firmalar makine teçhizat desteği için ya   Ekonomi Bakanlığının 5. Bölge destek Programına ya  da Bilim, Sanayi ve Teknoloji  Bakanlığının bu programına başvurabilir. Aynı makine/teçhizat yatırımı için iki programa aynı anda başvuramaz. Ayrıca KOSGEB’in Endüstriyel Uygulama programına aynı ar-ge proje çıktısı için başvurulup hibe alınmış ise, bu hibe teknoyatırım programının kabulü halinde onaylanan alet-teçhizat hibesinden mahsup edilir.

SONUÇ

Teşvik ve destekleri birlikte düşünmek gerekli. Ar-Ge projeleri tamamlanınca ya da incelemeli patent/olumlu raporlu faydalı model belgesi alınınca teknoyatırım, tekno pazarlama ve tanıtım, teknolojik ürün belgesi, KOSGEB Endüstriyel Uygulama, Satışlardan sağlanan karlara  % 50 vergi istisnası, 5.Böllge destekleri vb ile olan girdileri dikkate alınarak, çalışmalar yapılmalı, gerekirse olayın bütününe hakim danışmanlardan destek alınmalı. Bir işimiz biter bitmez hiç aralık ve boşluk yaratmadan diğer projelere başlamalıyız, rahatlık beklemeden sürekli sorun çözmeliyiz. Ancak sorun çözerek yenilik yaparak, kendimizi ve ülkemizi kalkındırırız.