FİRMALARIN KARLILIĞI YÜKSEK BÜTÜNLEŞİK DESTEK MEKANİZMASI İÇİN ÖNGÖRDÜĞÜMÜZ ÖNERİMİZİN İÇERİĞİ NEDİR? | AB YMM | Prof. Dr. Atila BAĞRIAÇIK

FİRMALARIN KARLILIĞI YÜKSEK BÜTÜNLEŞİK DESTEK MEKANİZMASI İÇİN ÖNGÖRDÜĞÜMÜZ ÖNERİMİZİN İÇERİĞİ NEDİR?

Prof. Dr. Atila BAĞRIAÇIK

Ar-Ge, Yenilik ve Tasarım Hibe Fonları,

Tasarım/Ar-Ge Merkezi Uygulayıcısı,

Öğretim Üyesi, Sorumlu Ortak Baş Denetçi, YMM

www.abdanmerymm.com

abdanmer@gmail.com

16.10.2016

 

 

GİRİŞ

Ekonomi Bakanı Sn. Nihat Zeybekçi, Bütünleşik bir destek mekanizmasını sunuyoruz. İhracat seferberliği kapsamında, üretim ve ihracat yapısında dönüşümün gerçekleştirilmesi ve sanayinin Ar-Ge içeriği yüksek bir yapıya ulaşabilmesinin çalışmalarında büyük önem taşıdığını söyleyen Zeybekçi, bu amaçla girişimcilere, ihracatçılara ve yatırımcılara önemli destekler sağlamaya devam ettiklerini bildirdi (https://lnkd.in/eN2jzGA).

Bizler danışmanlığımızda, tekli destek mekanizması (silo) yaklaşımı yerine çeşitli bakanlıkların ve kurumların destek programlarını birleştirip, entegre, bütünleşik destek mekanizması yaklaşımını benimseyip, model kuruyoruz.

BÜTÜNLEŞİK DESTEK MEKANİZMASI İÇİN ÖNERİMİZ NEDİR?

A)Model kurmaya önce Ar-Ge ya da Tasarım merkezi kurmakla başlıyoruz. Firmada yeterli teknik personeli ve Ar-Ge yeteneği varsa Ar-Ge merkezi kurmayı öneriyoruz. Ar-Ge faaliyetlerin yer aldığı Ar-Ge projelerinde araştırma, tasarım ve yenilik faaliyetlerinin bulunmasına dikkat ediyoruz. Araştırma kısmı yapılmış ya da biliniyor ise bu kez yenilik ve tasarım faaliyetlerinin ağırlık kazandığı Tasarım Merkezi kurma çalışmalarına başlıyoruz.

AR-GE MERKEZİ –TÜBİTAK İLİŞKİLERİ NE ANLAMA GELİYOR?

B)Ar-Ge merkezinde gerçekleştireceğimiz projeleri belirlemek, bizce stratejik bir öneme sahip, bu belirlemelere göre ticarileşme ve seri üretim projeleri ve destekleri için planlama yapmış oluruz. Bize göre Ar-Ge merkezlerinde yılda ortalama 7 ya da en fazla 10 proje öngörülmeli. 10 Ağustos tarihli Ar-Ge Yönetmeliğine göre her bir proje için ciddi denetim var, detay var. Söz gelimi;

MADDE 9 – (1) Ar-Ge ve tasarım indiriminden yararlanacak işletmeler, yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannamesi ekinde aşağıda belirtilen belgeleri bağlı bulunulan vergi dairesine verirler:

b) …Ar-Ge, yenilik veya tasarım projelerinin hangi aşamada bulunduğu, bu projelerin veya iş planının uygulama durumuna ilişkin belgeler,

c) Ar-Ge ve tasarım indirimine konu olan harcamaların ana gruplar itibarıyla yıllık tutarları ve ayrıntılı dökümünü gösteren liste,

ç) Ar-Ge merkezleri, tasarım merkezlerinde çalışanların projeler itibarıyla sayıları ve nitelikleri, bu personelin projelerde görev aldığı süreler, ücretleri, gelir vergisi stopaj teşvikine konu edilen vergi tutarlarını gösteren liste ile temel bilimler mezunlarının sayıları ve nitelikleri ile bu personele sağlanan desteğe ilişkin bilgi ve belgeler,

d) Dışarıdan alınan test, laboratuvar, analiz danışmanlık, ekspertiz ve benzeri hizmetlere ilişkin olarak, hizmet sağlayan kişi/kurum adı, T.C. kimlik no/vergi kimlik numarası, alınan hizmetin mahiyeti, fatura tarihi ve numarası, tutarı, stopaj ve KDV tutarına ilişkin liste,

…Ar-Ge merkezleri, tasarım merkezlerinde Ar-Ge ve tasarım indiriminin uygulanabilmesi için birinci ve ikinci fıkralarda belirtilen belgeleri de içeren yeminli malî müşavir tasdik raporunun ilgili mevzuatta belirtilen süre içinde bağlı bulunulan vergi dairesine verilmesi zorunludur.

Bize göre vergi dairesine ve Bakanlığa verilen raporlar, TÜBİTAK-TEYDEB teknik, mali ve YMM raporundan oluşarak 6 ayda bir verilen dönem raporları gibi detaylı. Deneyimlerimize göre bir dönem raporu 15 gün sürebilmekte, bu durumda 5 aylık bir çalışmaya ihtiyaç var. Bizce bu durum Bakanlığın sunumundaki aşağıdaki raporlama grafiğinde de algılanıyor, ar-ge merkezi yıllık 10’nun üzerinde örneğin 20 proje öngörürse, iyice bunalır.

örnek uygulama

Kaynak: Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın “Ar-Ge Reform Paketi ve İkincil Mevzuatı” (http://btgm.sanayi.gov.tr/userfiles/file/arge%20reform%20paketi/5746%20Say%C4%B1l%C4%B1%20Kanun%20ve%20Uygulama%20Y%C3%B6netmeli%C4%9Fi%20Sunumu%20.pdf

C) Bizce Ar-Ge merkezinde belirlenecek 10 projenin yarısı TÜBİTAK-TEYDEB’e verilecek projeler TÜBİTAK’a verilecek projeler arasında sonrasında ticarileşme ve seri üretime gidecek projeler olmalıdır. Aslında Ar-Ge ile ticarileşme arasında aşağıdaki grafikte görüleceği üzere ta baştan itibaren dikkate alınması gereken bakış açısı vardır:

Adsız
Not; Resmi net görebilmeniz için resmin üstünü tıklayın.

(Kaynak: Australian Government-Australian Reneweable Energy Agency)

Bu grafikte Ar-Ge ve yenilik projeleri TEKNOLOJİ OLGUNLUK SEVİYELERİ (TECHNOLOGY READINESS LEVELS (TRL/TOS )anlatımı ile 9 alt faaliyete ayrılmakta olup, 1-4 arası araştırma, 5-6 tasarım ve doğrulama,7-9 prototip imalat ve test çalışması olarak yenilik olmak üzere 3 ana grup faaliyetinden oluşmaktadır. Tasarım Merkezlerindeki projelerde 1-4 arası araştırma bölümü sınırlı düzeydedir ya da dikkate alınmaz, 5-9 faaliyetlere odaklanılır.

D)AR-GE MERKEZİNDE YÜRÜTÜLEN TÜBİTAK PROJELERİ İÇİN HANGİ TİCARİLEŞME VE SERİ ÜRETİM DESTEK PROGRAMLARINI BAŞINDAN PLANLAMALIYIZ?

1) Bir tanesi ihracat ağırlıklı yenilikçi ve katma değerli bir prototipin ticarileşmesi ve seri üretim için Ekonomi Bakanlığı tasarım ve ürün geliştirmeye yönelik 3 yıl süreli Tasarım Departmanı kurulumu ile ilgili Ar-Ge projesi olmalı. Bu programın stratejisinde aşağıdaki merkez başlangıç noktalı Ar-Ge ve yenilik bazlı amaç ve hedefler yer almaktadır:

3.2.3 TASARIM VE ÜRÜN GELİŞTİRME STRATEJİSİ
Aşağıdakileri 1’den 5’e kadar Önceliklendirerek İşaretleyiniz. (1 En Öncelikli, 5 En Önceliksiz)
a) Hızlı yeni ürün sunumu
b) Düşük maliyetli ürün sunumu
c) Yenilikçi ürün sunumu
d) Güvenilir, kaliteli ürün sunumu
e) Müşteri ihtiyaçlarını karşılamaya odaklı ürün sunumu

 AVANTAJLARI:

Tasarım merkezinde istihdam edilecek personel için Ar-Ge Merkezlerinde olduğu gibi SGK, Stopaj ve % 100 Ar-Ge indirimi desteği söz konusu olmayıp, tasarım ve ürün geliştirme projelerine ilişkin aşağıdaki maliyet kalemlerinde % 50 geri ödemesiz hibe desteği söz konusudur:

– İstihdam edilecek tasarımcı, modelist ve mühendislerin brüt maaşları toplam en fazla 1.000.000 ABD Doları (başka bir deyişle 2.000.000 ABD Dolarlık toplam brüt ücretin  % 50’si),

– Alet, teçhizat, malzeme ve yazılım giderleri toplam en fazla 250.000 ABD Doları,

– Seyahat ve web sitesi üyeliğine ilişkin giderleri toplam en fazla 150.000 ABD Doları,

olmak üzere proje bazında desteklenir. Turquality den yararlanan aynı şirket için bu programdan yararlandırılmaz ancak çözüm için başka bir grup şirketinde tasarım departmanını kurmak mümkündür.

2) Bir başka TÜBİTAK Ar-Ge projesi ise prototipimiz Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının Teknoyatırım projesi için ön şart olan Öncelikli Teknoloji alanlarına girecek NACE koduna girmesine bağlı. Girerse, TÜBİTAK projesi başarı ile tamamlandığında ve çağrı açıldığında bu programın destekleri şöyledir:

– Makine, Teçhizat desteği

a) İthal alımlarda; Büyük işletmelere % 10 Orta büyüklükteki işletmelere % 30 Küçük işletmelere % 40 b) Yerli alımlarda Büyük işletmelere % 20 Orta büyüklükteki işletmelere % 40 Küçük işletmelere % 50,

– Büyük işletmeler; yalnızca makine ve teçhizat desteği unsurundan yararlandırılır ve sağlanacak destek üst limiti 2.000.000 TL’dir.  Orta büyüklükteki işletmeler; makine ve teçhizat destek unsuru ile kredi faiz destek unsurundan yararlandırılır ve toplamda sağlanacak destek üst limiti 10.000.000 TL’dir.  Küçük işletmeler; makine ve teçhizat destek unsuru, kredi faiz destek unsuru ile işletme gideri desteği unsurundan yararlandırılır ve toplamda sağlanacak destek üst limiti 10.000.000 TL’dir.

– Kredi faiz desteği

– Küçük ve Orta Ölçekli KOBİ’ler için en az 1 yıl vadeli 10 milyon TL.’ye kadar faizsiz yatırım kredisi imkanı sağlanmaktadır.

– İşletme gideri desteği

 – Küçük işletmelere Yatırım tamamlandıktan sonraki 1 yıl için üretim için gerekli olan enerji, personel ve kira giderinin %75′i hibe olarak ödeniyor. Hibeli ve kredili desteklerin toplamı 10 milyon TL’yi geçemez.

3) Bizce önemli bir TÜBİTAK projesi 7 Eylül 2016 Tarihinde Resmi Gazetede yayınlanan Ekonomi Bakanlığı proje bazlı yatırım teşvik belgesi başvurusuna öncülük etmelidir.

PROJE BAZINDA DESTEK

Usul ve esaslarını Bakanlar Kurulu’nun belirleyeceği ve Ekonomi Bakanlığı’nın destekleyeceği proje bazlı yatırımlar için aşağıdaki kriterlerin birini ya da birden fazlasının bulunması halinde çok önemli teşvikler gelmiştir.

PROJELERDEN BEKLENEN ÇIKTI HEDEFLER:

-Ülkemizin mevcut veya gelecekte ortaya çıkabilecek ihtiyaçlarını karşılama,

– Arz güvenliğini sağlama,

– Dışa bağımlılığını azaltma,

– Teknolojik dönüşümü sağlama, yenilikçi, Ar-Ge yoğun ve katma değeri yüksek ürün üretmeye yönelik yatırımlar.

TEŞVİKLER

Bakanlar Kurulu’nca aşağıdaki teşviklerin bir veya birden fazlası yatırımcıya verilecektir.

1.Kurumlar vergisi istisnası: Yatırımın işletmeye geçmesinden itibaren 10 yıl süre ile kurumlar vergisi ödenmemesi söz konusudur. Ya da Kurumlar vergisi oranını %100’e kadar indirimli uygulatmaya ve yatırıma katkı oranını %200’ü geçmemek üzere kurumlar vergisi istisna ediliyor. Örneğin yatırım tutarı 10 milyon TL, yatırıma katkı oranı % 200 dersek 20 milyon TL, % 100 indirimli oranla ödeyeceğimiz vergi 20 milyon TL’ye buluncaya kadar vergi ödenmeyecek.

2.“Gelir vergisi stopajı teşviki: Şu an 6. Bölge illerinde uygulanan 31/12/2023 tarihine kadar gerçekleşen yatırımlarda teşvik belgelerinde öngörülen ve fiilen istihdam edilen işçilerin ücretlerinin sanayi kesiminde çalışan 16 yaşından büyük işçiler için uygulanan asgari ücretin brüt tutarına tekabül eden kısmı üzerinden hesaplanan gelir vergisi, yatırımın kısmen veya tamamen işletilmesine başlanılan tarihten itibaren 10 yıl süreyle verilecek muhtasar beyanname üzerinden tahakkuk eden vergiden terkin edilir.

3.Üçüncü ülkelerden ithalatta gümrük vergisi alınmayacak,

4.Hazineden yer tahsisi yapılabilecek,

5.20,5 oranındaki SGK işveren payının 10 yıl süre ile alınmayacak,

6.İşletme döneminde 10 yıla kadar enerji tüketim harcamasının yarısı kadarı ödenmeyecek,

7.Sabit yatırım tutarının finansmanında kullanılan yatırım kredisi için 10 yıla kadar faiz veya kâr payı desteği ya da hibe desteği sağlanmasına,

8.Nitelikli eleman için 5 yılı geçmemek üzere asgari ücretin 20 katına kadar ücret desteği sağlanacaktır.

Not: Bu teşviklere kuşkusuz KDV İstisnası  da dahildir.

 

4) Bir diğer Ar-Ge merkezi TÜBİTAK projesi Ekonomi Bakanlığı 5. Bölge yatırım teşvik belgesine başlangıç noktası oluşturmalıdır.

TÜBİTAK VE KOSGEB AR-GE projelerinin tamamlanmasından sonra bu kurumlardan alınacak yatırımın tamamlandığına dair bir yazı ile ilgili sanayi odasına ya da Ekonomi Bakanlığına başvurularak örneğin İstanbul ya da Bursa’da asgari 1 milyon TL meblağlı arazi-arsa, bina-inşaat, makine ve teçhizat ile diğer yatırım harcaması kalemlerinin toplamından oluşan sabit yatırım tutarı için yatırım teşvik belgesi alınarak, HER YER 5. BÖLGE SLOGANI ile; – KDV istisnası,  Gümrük vergisi muafiyeti, Faiz desteği, Sigorta primi işveren hissesi desteği, Vergi indirimi,  Yatırım yeri tahsisinden yararlanır.

 

ÖRNEK AÇIKLAMA

İstanbul’da yada Bursa’da  sabit yatırım tutarı en az 1 milyon TL oluyor.  Sabit yatırım tutarı:  Bina-inşaat, makine ve teçhizat ile diğer yatırım harcaması kalemlerinin toplamıdır.

 – Gümrük vergisi muafiyeti: Üçüncü ülkelerden makine ithalatlarında.

– KDV istisnası.

– Faiz desteği: Bankalardan kullanılacak en az bir yıl vadeli yatırım kredilerinin teşvik belgesinde kayıtlı sabit yatırım tutarının yüzde yetmişine kadar olan kısmı için ödenecek faizin, Türk Lirası cinsi kredilerde beş puanı, döviz kredileri ve dövize endeksli kredilerde iki puanı Ekonomi Bakanlığınca toplam tutarı yedi yüz bin Türk Lirasını geçmemek üzere karşılanır.

– Sigorta primi işveren hissesi desteği: Yatırımın tamamlanmasını müteakip, yatırıma başlama tarihinden önceki son altı aylık dönemde (mevsimsel özellik taşıyan yatırımlarda bir önceki yıla ait mevsimsel istihdam ortalamaları dikkate alınır) Sosyal Güvenlik Kurumuna verilen aylık prim ve hizmet belgesinde bildirilen ortalama işçi sayısına teşvik belgesi kapsamında gerçekleşen yatırımla ilave edilen, istihdam için ödenmesi gereken sigorta primi işveren hissesinin asgari ücrete tekabül eden kısmı Bakanlık bütçesinden 6-7 yıl süre ile toplam sigorta desteğinin sabit yatırım tutarına oranı % 35’e ulaşıncaya kadar karşılanır.

– Yatırım yeri tahsisi: Desteklerden yararlanacak yatırımlar için, 29/6/2001 tarihli ve 4706 sayılı Kanunun ek 3 üncü maddesi çerçevesinde Maliye Bakanlığınca belirlenen usul ve esaslara göre yatırım yeri tahsis edilebilir.

– Vergi indirimi: Gerçekleştirilecek yatırımlarda, 5520 sayılı Kanunun 32/A maddesi çerçevesinde gelir veya kurumlar vergisi, %30 yatırıma katkı tutarına ulaşıncaya kadar % 70 indirimli olarak uygulanır. Konunun anlaşılması için aşağıda İstanbul ili için bir örnek yer almaktadır.

İl: XXXXX

Yatırım Tutarı: 1.000.000TL

Yatırıma Başlama/Yatırımı Bitirme Tarihi: 01.10.2013 /30.09.2015

Yatırıma Katkı Oranı: %30

Kurumlar vergisi indirim oranı: %70

2015 yılındaki kurum kazancı: 100.000 TL

Hesaplamalar:

Yatırıma Katkı Tutarı: 300.000 (1.000.000X0,30) TL

2015 yılı için Hesaplanan Kurumlar Vergisi:100.000×0.20=20.000 TL

Hesaplanan indirimli Kurumlar Vergisi:100.000X0.20X0.30=6.000 TL

Tahsilinden Vazgeçilen Kurumlar Vergisi: 20.000- 6.000 =14.000 TL

Bu durumda indirimli oran nedeniyle tahsilinden vazgeçilen yukarıdaki 14.000 TL’lik vergi, 300.000 TL’ye ulaşıncaya kadar firma indirimli kurumlar vergisinden yararlanır.

(Kaynak:Ekonomi Bakalığı, Yatırım Teşvik Belgesi kapsamında devlet destekleri, Adım adım uygulama rehberi).

 

Not 1: Görüldüğü gibi yatırım teşvikinde örneğin 1. Bölge desteği  sadece KDV istisnası ve 3. Ülkelerden makine ve teçhizat ithalatında gümrük vergisi muafiyeti sağlarken yani yatırım teşvik proje maliyetinin %20 si kadar teşvik sağlarken, yukarıdaki 5. Bölge destekleri ile bizim hesaplamalarımıza göre bu oran %50’nin üzerine çıkabilmektedir.

E) NEDEN BU DÖRT SERİ ÜRETİM VE TİCARİLEŞME DESTEK PROGRAMLARI AR-GE MERKEZLERİNDE TÜBİTAK-TEYDEB BAŞLANGIÇ NOKTALI OLMALI?

Çünkü Ar-Ge merkezinde önerilerin projelerin bir kısmı TÜBİTAK projeleri bir kısmı kendi öz kaynağıyla gerçekleştireceği Ar-Ge projeleri. Öz kaynağıyla oluşturulan projeler Bakanlık denetimleri ile denetlenerek kabul edilmesi gerekir, değerlendirme aşamasında proje reddedilirse yararlanılan mali teşviklerin cezası ile vergi dairesine geri ödenmesi söz konusu. TÜBİTAK projelerinde ise zaten teyit verildiğinden böyle bir risk söz konusu değildir.

TÜBİTAK-TEYDEB’e verilen ve onaylanan Ar-Ge projeleri harcamaları ile Ar-Ge ve Tasarım Merkezi bünyesinde gerçekleştirilen Ar-Ge, Yenilik ve Tasarım harcamalarının % 100’ü Ar-Ge indirimi olarak vergi matrahından düşülmektedir.

Yenilik: 09.08.2016 tarihinde Resmi Gazetede yürürlüğe giren 6728 sayılı Kanun’un 60.maddesine göre bünyesinde Ar-Ge ya da tasarım merkezi olmadan veya TÜBİTAK-TEYDEB’e Ar-Ge projesi olarak başvurmadan, mükelleflerin bünyelerinde kendi öz kaynakları ile gerçekleştirecekleri Ar-Ge projelerinin Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına başvurup Ar-Ge ve yenilik projesi olarak kabul edilmesi halinde bu kapsamda yapacakları harcama ve giderlerinin tamamını % 100 Ar-Ge indirimi olarak vergi matrahından düşebileceklerdir.

Kazancın yetersizliği halinde sonraki dönemlere devredilen tutar, yeniden değerlendirme oranıyla arttırılır.

Ayrıca 263 nolu Ar-Ge giderleri hesabındaki tutar, aktif bir kıymet oluşturulması halinde 5 yılda amortisman yoluyla itfa edilir, aktif bir kıymet oluşturmuyorsa 630 nolu hesaba doğrudan gider kaydedilir. Bu da büyük bir avantajdır. Böylece mükellefler % 20 geçici vergi ve % 20 Ar-Ge gideri yoluyla yapılan Ar-Ge harcamasının % 40’ı oranında vergi avantajı sağlayacaklardır.

F) TASARIM MERKEZİ İÇİN KRİTİK DURUM

Bizce tasarım merkezi bünyesinde önerilecek projelerin Ar-Ge’si ya da araştırması yapılmış olup çeşitli müşteri gruplarına ayrı ayrı hitap edecek yenilik ve tasarım projeleri olduğu için TÜBİTAK projeleri merkez kapsamına girmez. Merkez dışında faaliyet olarak ayrıca TÜBİTAK’a firma olarak ar-ge projesi verilir, bu durumda bu projelerin yukarıda tanımlanan seri ürerim ve ticarileşme destek programlarına başlangıç noktası oluşturmasına dikkat etmek gerekir.

Öte yandan Aşağıdaki 74.10 NACE kodunun Tasarım Merkezi için Önemi çok büyüktür.

1/8/2016 TARİHLİ VE 2016/9094 SAYILI KARARNAMENİN EKİ KARAR

MADDE 1- (1) Avrupa Topluluğunda Ekonomik Faaliyetlerin İstatistiki Sınıflaması (NACE Rev.2)’na göre aşağıda belirtilen alanlarda, katma değer ve rekabet avantajı yaratma potansiyelini haiz, ürün veya ürünlerin işlevselliğini artırma, geliştirme, iyileştirme ve farklılaştırmaya yönelik yenilikçi faaliyetlerin tümü tasarım faaliyeti olarak dikkate alınır.

a) J – Bilgi ve İletişim başlığı altında yer alan:

59.11 – Sinema Filmi, Video ve Televizyon Programları Yapım Faaliyetleri

59.12 – Sinema Filmi, Video ve Televizyon Programları Çekim Sonrası Faaliyetleri

b) M – Mesleki, Bilimsel ve Teknik Faaliyetler başlığı altında yer alan:

74.10 – Uzmanlaşmış Tasarım Faaliyetleri (74.10.03 hariç)

74.10.02-Diğer uzmanlaşmış tasarım faaliyetleri (tekstil, giyim, ayakkabı gibi kişisel eşyalar ve ev eşyaları tasarımı ile endüstriyel tasarım dahil).

c) R – Kültür, Sanat, Eğlence, Dinlence ve Spor başlığı altında yer alan:

90.02 – Gösteri Sanatlarını Destekleyici Faaliyetler

MADDE 2- (1) Bu Karar yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 3- (1) Bu Karar hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

Firma bünyesinde ya da ortakları gerçek kişi olan ayrı bir KOBİ kurulduğunda, bu maddeye göre teknopark firmasına sağlanan bütün destekler, Tasarım merkezi kurulumu ile de sağlanmaktadır.

G) PATENT YA DA FAYDALI MODEL BAŞVURUSU YAPILABİLECEK PROTOTİP PROJELERİ DE AR-GE MERKEZİ PROJELERİ ARASINDA YER ALMALIDIR.

Türk Patent Enstitüsü’ne  incelemeli patent ya da olumlu raporlu faydalı model başvurusu yapılarak,  seri üretime geçilmesi ile elde edilecek gelirin   koruma süresi olan boyunca % 50 kurumlar vergisi istisnasından yararlanılacaktır.

H) BİLİM, SANAYİ VE TEKNOLOJİ   BAKANLIĞININ TEKNOLOJİK ÜRÜN DENEYİM BELGESİ

Ar-Ge merkezi bünyesinde gerçekleştirilecek TÜBİTAK Ar-Ge ve Yenilik projeleri ile prototipi tamamlanıp yerli imalat belgesi alan ve  seri üretime geçilen  ürünlerin Sanayi Bakanlığı’nın her yıl Ocak ayında yayınlayacağı listede yer alıp bu ürünler için “Teknolojik Ürün Deneyim Belgesi” alınması halinde Kamu İhale alımlarında teklif %15 pahalı olsa bile tercih edilme zorunluluğu getirilmiştir.

I) BÜYÜK İŞLETME İLE KOBİ ARASINDA TÜBİTAK-TEYDEB ORTAK AR-GE PROJESİ VERMEK.

Ortak başvurulan ve yürütülen TÜBİTAK-TEYDEB 1501 AR-GE projeleri için her bir kuruluşun temel destek oranı olan % 40’a 10 puan ilave edilir arttırılır. Ancak bu oran projenin son döneminde ortaklığın proje sonuna kadar sürdürülmesi halinde, tüm dönemlerin desteklemeye esas harcama tutarları toplamına uygulanır.

Bizim uygulamadan elde ettiğimiz bir tasarım fikrimiz de şöyle: KOBİ olmayan büyük işletmeler 1501’den Ar-Ge projesi verebiliyorlar ve bu projelerde personel maliyeti dışındaki harcama ve gider kalemleri, özellikle malzeme giderleri %40 destek oranına tabi. Büyük işletmelerde genelde birçok mühendis çalışmakta ve ürün/süreç yenilik projelerinin bütçesi ortalama 1.000.000.-TL’nin üzerinde olmaktadır. Bu işletmeler bireysel bazda TÜBİTAK’a Ar-Ge projesi verdiklerinde personel dışındaki malzeme ve hizmet kalemlerine % 40 destek oranı uygulanmaktadır. Büyük işletmeler ağırlıkla ürün ve süreç yeniliklerinde tasarım yeteneğine sahipler. Bu başlangıç koşullarına göre bizim önerimiz, büyük işletmeler tasarım yeteneğine sahip ağırlıklı mühendislerden oluşan personelin istihdam edileceği, ortakları gerçek kişi olan bir KOBİ oluşturup, ortak proje verdiklerinde temel destek oranı % 50’ye çıkmaktadır. Bir örnek vermek gerekirse, bireysel projede onaylanan malzeme giderinin 1.000.000.-TL olduğunu varsayarsak, hibe tutarı 400.000.-TL iken, ortak projede 500.000.-TL olmaktadır.

J) ORTAKLARI AYNI OLSA DA AYRI AYRI TİCARET SİCİL NUMARASINA SAHİP BÜYÜK İŞLETME İLE KOBİ ARASINDA ÇAĞRIYA GİRİYORSA, REKABET ÖNCESİ İŞBİRLİĞİ PROJELERİ VERMEK.

5746 sayılı Ar-Ge Kanunun 2/d maddesi ile gündeme gelen “Rekabet öncesi işbirliği projeleri”: Birden fazla kuruluşun; ölçek ekonomisinden yararlanmak suretiyle yeni süreç, sistem ve uygulamalar tasarlayarak verimliliği artırmak ve mevcut duruma göre daha yüksek katma değer sağlamak üzere, rekabet öncesinde ortak parça veya sistem geliştirmek ya da platform kurabilmek amacıyla yürütecekleri, Ar-Ge veya tasarım faaliyetlerine yönelik olarak yapılan işbirliği anlaşması kapsamındaki bilimsel ve teknolojik niteliği olan projeleri”dir diye tanımlanmıştır.

İŞBİRLİĞİ TÜRLERİ

Bizim düşüncemize göre kuruluşlar arasındaki işbirliği projeleri yatay(horizontal) ya da dikey(vertikal) bazda yapılabilinir.

– Yatay işbirliğine örnek; yüzey kaplama sektörüne hizmet veren firmaların dış ortamda bulunan bina dış yüzey yapı elemanları için korozyona dayanıklı kaplama geliştirilmesinde bir laboratuvar kurulması söz konusu olduğunda aşağıdaki test ve deneyler için aşağıdaki ekipman ihtiyacı karşılanabilir.

(Yoğunluk Testi: Piknometre, Konsantrasyon ölçümü: Refraktometre, Çinko Tayini, Sodyum Hidroksit Tayini, Sodyum Karbonat Testi, Demir tayini, Kobalt  Tayini, 8.Krom +3 Tayini, RoHS Testi, Parlaklık Ölçüm Testi, Çinko Dağılım Oranı Testi, Kaplama kalınlığı testi, Görünüm kontrolü, Nitrat iyonu testi, Tuz testi).

– Dikey işbirliğine örnek; yeni tip ekmek geliştirebilecek pilot tesis verilebilir. Üniversitenin gıda ve/veya gıda makinaları bölümü, buğday tohumu geliştiren firma, gıda tünel tip fırınları geliştiren firma, karıştırıcı geliştiren birkaç tedarikçi ve ana sanayi firması ortak bir pilot tesis kurarak malzeme, ürün, makine veya proses geliştirebilirler.

DESTEKLER

Bakanlığın sunumunda;

 Bakanlıgın Sunumunda

İŞLEYİŞİ

İşbirliğine girecek olan kuruluşlar bir araya gelerek Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına(BTS) bir proje sunarlar. Bu projenin Ar-Ge olup olmadığı hususu sanıyorum TÜBİTAK’a sorularak kanıtlanır.

Onaylandığında ortak bir banka hesabı açılarak, kuruluşlar vaad ettikleri bedelleri hesaba yatırırlar, bu iş ve oluşa yukarıdaki resimdeki teşvikler uygulanır. Bakanlık’tan %50 hibe verilecek olması büyük avantaj. Ayrıca kuruluşlar katkıları oranında da teşviklerden yararlanacak.

Bu proje ile sektörlerin, MAKİNE İMALATÇILARININ ortak ihtiyacı olan test platformları oluşturularak hem katma değerli ürünler üretilip hız artacak, döviz tasarrufu sağlanacak hem de dışa olan bağımlılığımız kalkacaktır. Dikey işbirliği projeleri ile yeni teknolojik ürünlerin prototipi pilot tesisler kurularak gerçekleştirilecek, buradan elde edilen deneyimle kuruluşlar kendi bünyelerinde seri üretime geçebileceklerdir. Bu süreçle kuruluşlar arasında rekabet içinde işbirliği kültürü gelişecektir.

K) ÜRÜN YENİLİĞİ YAPAN KOBİ’NİN, KOSGEB’İN  AR-GE VE İNOVASYON DESTEK PROGRAMINA VE BİTİMİNDE ENDÜSTRİYEL UYGULAMAYA  BAŞVURMASI.

Son KOSGEB desteklerinde yapılan iyileştirmeler ile KOSGEB Ar-Ge ve İnovasyon destek programındaki harcama ve gider kalemlerinde önemli artışlar oldu.2015 Yılının ikinci yarısından itibaren uygulanmak üzere bu programın yeni destekleri aşağıdaki gibidir :

(http://www.kosgeb.gov.tr/Pages/UI/b.aspx?ref=271):

PROJE SÜRESİ

Ar-Ge ve İnovasyon Programı için en az 12 (on iki), en çok 24 (yirmi dört) ay,  Program için de Kurul kararı ile 12 (on iki) aya kadar ek süre verilebilir.

 AR-GE İNOVASYON DESTEK PROGRAMI

Destek Üst Limiti (TL)

DESTEK ORANI (%)

% 75
Makine-Teçhizat, Donanım, Hammadde, Yazılım ve Hizmet Alımı Giderleri Desteği

150.000

Makine-Teçhizat, Donanım, Hammadde, Yazılım ve Hizmet Alımı Giderleri Desteği (Geri Ödemeli,2.5 yıl vadeli,8 taksitte,faizsiz kredi)

300.000

Personel Gideri Desteği

150.000

Proje Geliştirme  Desteği Proje Danışmanlık Desteği 25.000

   % 75

Eğitim Desteği 10.000
Sınai ve Fikri Mülkiyet Hakları Desteği 20.000
Proje Tanıtım Desteği 5.000
Yurtdışı Kongre/Konferans/Fuar Ziyareti/Teknolojik İşbirliği Ziyareti Desteği 15.000
Test, Analiz, Belgelendirme Desteği 25.000

NOT:  1. Hibeli ve kredili destekleri Makine-teçhizat, donanım ve yazılımın tek kalemi için birleştirerek birlikte  kullanılması söz konusu olmayıp, hibeli ve kredili desteği ayrı ayrı kalemlerde kullanmak gerekiyor.

2.Projeye konusu satın alınacak makine ve teçhizatın; yerli malı olması durumunda, bu destek oranlarına % 15 ilave edilerek destek oranı %90 olarak uygulanacaktır.

3.Personel giderlerinde: net ücret üzerinden aylık, üniversitelerin lisans programından bir yıl içinde mezun olabilecek durumdaki öğrencilere ve lisans mezunlarına 2.000TL, yüksek lisans mezunlarına 2.750TL ve doktora mezunlarına 3.500TL olmak üzere artırılarak değiştirilmiştir. Ön lisans mezunlarına net ücret üzerinden aylık 1.500TL, destek sağlanması da projede çalışan personel giderleri karşılığı olarak eklenmiştir.

 

-TÜBİTAK ya da KOSGEB  ürün yenilik projeleri başarı ile tamamlanır ise, tamamlandığı tarihten itibaren 1 (bir) yıl içinde  KOBİ’nin KOSGEB’in ENDÜSTRİYEL UYGULAMA DESTEK PROGRAMINA başvurarak prototip ürünün seri üretimi için gerekli olan ve Ar-Ge unsuru taşımayan standart makineler ve ekipmanlar yurtiçinden ve yurtdışından temin edilebilir.

 

PROGRAMIN ÖZELLİKLERİ

Bu program desteği, firmaya bir defaya mahsus olarak verilir.

– Destek oranı %75,Süre: 18 aydır. Mevzuatta en az süre belirtilmediği için firma alımlarını gerçekleştirebilirse proje süresi  bizce  6 aya kadar inebilir.

Destek Unsurları:

1.MAKİNE‐TEÇHİZAT, DONANIM, SARF MALZEMESİ, YAZILIM VE TASARIM GİDERLERİ DESTEĞİ

– İşletmeye; test, analiz ve laboratuvar ekipmanı ile bunlara yönelik sarf malzemesi giderleri, üretim hattı tasarım giderleri, üretime yönelik makine, teçhizat, donanım, kalıp ve yazılım giderleri için destek sağlanır.

– Destek ödemesi yapılmadan önce, KOSGEB uzmanı işletmeyi ziyaret ederek, Ar‐Ge, İnovasyon ve Endüstriyel Uygulama Programı Tespit Tutanağını düzenler.

– Destek kapsamında satın alınacak makine‐teçhizat yeni veya en fazla 3 (üç) yaşında olabilir.

– Bu desteğin üst limiti; geri ödemesiz  hibe olarak 150.000 (yüz elli bin) TL, geri ödemeli 200.000 TL’den  500.000 (beş yüz bin) TL’ye çıkarılmak   üzere toplam 650.000 (altıyüz elli bin) TL’dir.

– Geri ödemeli desteklerde, destek ödemesinin yapılabilmesi için; destek ödemesinden önce işletmeden, destek tutarı kadar, son geri ödeme tarihinden asgari 2 (iki) ay sonrasını kapsayacak şekilde Banka Teminat Mektubu alınır. Ancak işletmenin uzun süreli teminat mektubu temin edememesi halinde asgari 1 (bir) yıl süreli teminat mektubu kabul edilebilir.

– Geri ödemeli destekler kapsamında yapılacak geri ödemeler, proje bitiminden itibaren 6 (altı) ayı ödemesiz olmak üzere, 3 (üç)’er aylık dönemler halinde 8 (sekiz) eşit taksitte yapılır. İlk taksitin geri ödeme tarihi, 6. (altıncı) ayın bitimini takip eden ilk iş günüdür.

– Projeye konusu satın alınacak makine ve teçhizatın; yerli malı olması durumunda, bu destek oranlarına % 15 ilave edilerek, oran % 90 olur.

2.PERSONEL GİDERİ DESTEĞİ

– Personel Gideri Desteği, projede çalışması şartı ile yeni istihdam edilecek personel için sağlanır. Bu destek, işletmenin son 4 (dört) aylık SGK Sigortalı Hizmet Listesinde bulunmayan yeni istihdam edilecek personel veya Taahhütnamenin Hizmet Merkezinde kayda alındığı tarih itibarı ile son 30 (otuz) gün içinde istihdam edilmiş olan personel için verilir.

– Desteklenecek personelin sayısına, niteliğine ve destek süresine Kurul karar verir.

– Personel giderlerindeki toplam destek 100.000 TL’den 150.000 TL’ye çıkarılmıştır. Net ücret üzerinden aylık, üniversitelerin lisans programından bir yıl içinde mezun olabilecek durumdaki öğrencilere ve lisans mezunlarına 2.000TL, yüksek lisans mezunlarına 2.750TL ve doktora mezunlarına 3.500TL olmak üzere artırılarak değiştirilmiştir. Ön lisans mezunlarına net ücret üzerinden aylık 1.500TL, destek sağlanması da projede çalışan personel giderleri karşılığı olarak eklenmiştir.

– KOSGEB Endüstriyel uygulama programındaki iyileştirmeler hemen uygulamaya geçmiş bulunmaktadır. Firmaların prototipi Ar-Ge projesi ile tamamlanan çıktısını seri üretime ve ticarileşmesi için verilen bu destekte, özelikle Ar-Ge projelerinin kapsamına girmeyen kalıp, yabancı menşeli makineler gibi harcama ve gider kalemleri desteklenebilmektedir. Bu, önemli bir destektir. Yerli makinelerdeki destek unsurunun % 75’den % 90’a çıkarılması da yerli makine sanayini teşvik edecektir. Ayrıca teminat mektubu sorunu olmayan firmaların örneğin 600.000 TL’lik yabancı makine-teçhizat alımlarında 600.000×0,75=450.000 TL’lik 0 faizli kredi alması da büyük avantajdır. Yaşadıklarımızdan hareketle, bu programın minimum süresini hesaplarken makinelerin sipariş süreleri ile firmaya geliş ve montaj süresini  dikkate alıp, üzerine  uzatma riski ya da uzatmaya başvurulmaması nedeniyle reddedilme  riskini önlemek için 2 ay daha eklemekte fayda var.

L) KOBİ İÇİN KOSGEB TEKNOPAZAR PROGRAMI

2016 Mart ayında yürürlüğe giren Ar-Ge paketi ile Sanayi Bakanlığından KOSGEB’e transfer edilen TEKNOPAZAR (Teknolojik Ürün Tanıtım ve Pazarlama) destek programı ile destek tutarı 75.000 TL’den %100 arttırılarak 150.000 TL’ye çıkarılarak uygulamaya geçti. Bu programın muadili olan Ekonomi Bakanlığı örneğin fuar desteğinde % 50 hibeli Katılımcıya fuar bazında ödenecek destek tutarı, yurt dışı fuarın genel nitelikli uluslararası fuara Milli Katılım veya Türk İhraç Ürünleri Fuarı olması halinde 10.000 ABD Dolarını; sektörel nitelikli uluslararası fuara Milli Katılım, Yabancı Firma Katılımlı Sektörel Fuar veya Sektörel Türk İhraç Ürünleri Fuarı olması halinde ise 15.000 ABD Dolarını geçemez. Bu bakımdan bu program çok daha avantajlıdır.

DESTEK ÜST LİMİTİ

– Bu Program kapsamında destek üst limiti 150.000 (yüz elli bin) TL olup, yurt dışındaki tanıtım ve pazarlama faaliyetleri için 100.000 (yüz bin) TL’ye kadar, yurt içindeki tanıtım ve pazarlama faaliyetleri için ise 50.000 (elli bin) TL’ye kadar geri ödemesiz destek sağlanır. Program kapsamında uygulanacak desteklerin oranı tüm bölgelerde %100 (yüz) olarak uygulanır.

DESTEKLENEN GİDERLER

Bu Program kapsamında aşağıdaki giderler desteklenir:

a) Basılı veya elektronik tanıtım materyalleri(desteğin üst limiti 10.000 (on bin) TL’yi geçemez.).

b) Fuarlara katılım(Yurt içi Fuar Katılımlarında 25.000 (yirmi beş bin) TL – Yurt dışı Fuar Katılımlarında 50.000 (elli bin) TL’dir).

c) Yurt dışı fuarlarda Gümrük işlem giderleri(desteğin üst limiti 5.000 (beş bin) TL’yi geçemez).

ç) Elektronik ticaret (e-ticaret) sitelerine üyelik giderleri(desteğin üst limiti yurt içi merkezli e-ticaret siteleri için 5.000 (beş bin) TL’yi yurt dışı merkezli e-ticaret siteleri için 15.000 (on beş bin) TL’yi aşamaz.

d) Yazılı medyada teknolojik ürün ya da prototipin tanıtımına ilişkin giderler( İşletmeye sağlanacak desteğin üst limiti yurt içinde 5.000 (beş bin) TL, yurt dışında 15.000 (on beş bin) TL’yi geçemez)

e) Tanıtım ve pazarlama faaliyetleri ile ilgili seyahatlerde işletmenin en fazla iki çalışanının 7 günü geçmeyen konaklama ve ulaşım giderleri(desteğin üst limiti yurt içinde 5.000 (beş bin) TL, yurt dışında 15.000 (on beş bin) TL’yi geçemez).

İŞLEYİŞİ

  1. Programdan yararlanmak isteyen işletme TÜBİTAK yada KOSGEB Ar-Ge ve İnovasyon programının başarı ile tamamladıktan sonra KOSGEB’e başarı belgesini aldığı tarihten itibaren 3 yıl içinde (Patentli başvuruda patentin başvuru tarihi güncel olması şartıyla), Teknopazar Destek Programı Başvuru Formu ile müracaatını yapar.
  2. Başvurusu kabul edilen işletmeden taahhütname alınır.
  3. Taahhütnamenin KOSGEB Biriminde kayda alındığı tarih itibariyle Program süresi başlamış kabul edilir.
  4. Süre 12 aydır.
  5. İşletmenin aynı teknolojik ürün veya prototipi için bir kere destek verilir.

İlgili link: http://www.kosgeb.gov.tr/site/tr/genel/detay/5804/teknopazar-teknolojik-urun-tanitim-ve-pazarlama-destek-programi

ÖZET SÖZ: NETWORKING IS EVERYTHING