GEREK PROTOTİP VE PİLOT UYGULAMA DENEMELERİNDE GEREKSE SERİ ÜRETİM VE TİCARİLEŞME YATIRIM KARARLARINDA TEK AKILCI KRİTER ”AR-GE, YENİLİK VE TASARIM”OLUYOR

Prof. Dr. Atila BAĞRIAÇIK

Ar-Ge, Yenilik ve Tasarım Hibe Fonları,

Tasarım/Ar-Ge Merkezi Uygulayıcısı,

Öğretim Üyesi, Sorumlu Ortak Baş Denetçi, YMM

www.abdanmerymm.com

abdanmer@gmail.com

15.08.2016

 

 

GİRİŞ

15.08.2016 tarihli basın haberlerinde, Ankara Sohbetleri’nin konuğu olan Kalkınma Bakanı Sayın Lütfi Elvan: “ Stratejik öneme haiz olan projeler, arz güvenliğini sağlamaya yönelik projeler, dışa bağımlılığı azaltmaya yönelik projeler, TEKNOLOJİK DÖNÜŞÜMÜ SAĞLAMA, YENİLİKÇİ, AR-GE YOĞUN VE KATMA DEĞERİ YÜKSEK ALANLARA YÖNELİK YATIRIMLARDA DAHA CAZİP BAZI İMKANLARI SUNACAĞIZ. Bunlar açık, şeffaf ve hesap verilebilir bir yapıda olacak. “

“Proje bazlı teşvik sistemini getiriyoruz ancak 6 bölgeli teşvik sisteminden vazgeçilecek diye bir şey de yok. Şu an böyle bir kararımız yok.” (http://www.denizhaber.com/genel/kalkinma-bakani-elvan-yeni-tesvikler-tum-bolgeleri-canlandiracak-h55406.html).

-Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Sayın Faruk Özlü 17.07.2016 tarihinde Çan ilçesinde düzenlenen Kale Grubu 59. Kuruluş Yıldönümü ve Geleneksel Seramik Bayramı etkinliklerine katılarak konumuzla bağlantılı olarak şunları söylemiştir:

“Türkiye, bugün dünyanın en önemli üretim lokasyonlarındandır ancak bu bizim için yeterli değildir. Biz, Türkiye’nin dünyadaki önemli teknoloji merkezlerinden de olmasını istiyoruz. Üretimi nicelik olarak artırdığımız gibi nitelik olarak da artırmayı hedefliyoruz. … Ar-Ge ve inovasyon temelli bir büyüme modelini benimsiyoruz. Bu amaçla bugüne kadar birçok önemli adımı hayata geçirdik, geçirmeye devam edeceğiz.”(Kaynak: http://www.sanayi.gov.tr/NewsDetails.aspx?newsID=23851&lng=tr)

– TÜBİTAK Başkanı Sayın Arif Ergin bir toplantıda yaptığı konuşmada “…Ar-Ge projelerine o kadar destek var ki; ondan sonra bunun ticarileştirilmesi noktasını zayıflatıyoruz. Yani Ar-Ge yapmak, ticarileşmeden daha karlı hale geliyor. Bu nedenle bundan sonra ticarileşmeye yönelik Ar-Ge’yi teşvik etmek gerekiyor.”(https://www.linkedin.com/home?trk=nav_responsive_tab_home).

 

AR-GE, İNOVASYON VE YENİLİK TEMELLİ BİR BÜYÜMEYİ NASIL GERÇEKLEŞTİREBİLİRİZ?

Ar-Ge ve inovasyon temelli bir büyüme modelini çok rasyonel buluyoruz. Piyasadaki gözlemsel deneyimlerimize göre bu modelin işlerliği için bize göre TÜBİTAK ve/veya KOSGEB Ar-Ge ve İnovasyon projeleri ile başlayıp, bu kurumlardan alınacak başarı belgesi ile ticarileşme ve seri üretim yatırımlarına geçmemiz en uygun yol haritası oluyor. Böyle bir yol haritası için ARAŞTIRMA, GELİŞTİRME VE TASARIM FAALİYETLERİNİN DESTEKLENMESİNE İLİŞKİN UYGULAMA VE DENETİM YÖNETMELİĞİ 10.08.2016 Tarihinde Resmi Gazete’de yayınlanmıştır.

MODELİMİZİN BİRİKİMLİ, BİRBİRİNİ TAKİP EDEN DESTEK PROGRAMI AŞAMALARI

1.TÜBİTAK TEYDEB’E  AR-GE PROJESİ VERMEK

1507 destek programına 500.000 TL’ye kadar üst limitli 3 tekli proje(ya da ortaklı projelerde 2 ortaklı, 3 tekli olmak üzere 5 proje)hakkını TÜBİTAK-TEYDEB’e vererek proje maliyetinin %75’ine kadar hibe alabilmekte, ayrıca proje onayından sonraki dönemde projede görev alan personeller için projedeki süresine yani adam /ay oranına göre % 80 stopaj desteği, SGK işveren payının yarısının istisna edilmesi ile kurum vergi matrahından indirilmek üzere % 100 Ar-Ge indirimi sağlamaktadır. 5 projeden sonra üst limitli proje adedi sınırlaması olmayan destek oranı % 40-60 bandında değişen 1501 destek programına başvurmak.

HEDEFLER:

– Her an onaylanmış 3 adet TEYDEB  Ar-Ge projesini yürütmekte olmak.

-TEYDEB projelerini Tasarım Merkezi kurulumuyla bütünleştirmek.

-Bağ-kurlu ya da sigortalı firma sahiplerine ar-ge projelerinde alacakları görevler ile ilgili olarak maaş bağlamak.

– Mühendis maaşlarının ödenmesinin garantisi olarak her ay ar-ge vermek.

– Her ar-ge projesinde fikir sahibi personele 7500 TL ödül sağlamak.

– Projede görev alan personel için SGK işveren payı desteği ile Gelir vergisi stopaj istisnasından yararlanmak,% 100 oranında ar-ge harcamalarını vergi matrahından indirmek.

-Tamamlanan projeler için başarı belgeleri alarak, Endüstriyel uygulama, Teknoyatırım, Teknopazar, 5.Bölge Yatırım Teşvik Belgesi vb destekleri için hazırlıklar yapmak.

 

2.KOSGEB AR-GE VE İNOVASYON DESTEK PROGRAMI

Makine-Teçhizat, Donanım, Hammadde, Yazılım ve Hizmet Alımı Giderleri için üst limiti 150 bin TL olan hibe desteği alınır.

 

3.KOSGEB ENDÜSTRİYEL UYGULAMA DESTEK PROGRAMI

KOSGEB ya da TÜBİTAK   ürün yenilik projelerinin biri başarı ile tamamlanır ise, tamamlandığı tarihten itibaren 1 (bir) yıl içinde bu programa başvurabilir.  PROGRAMIN ÖZELLİKLERİ:

Bu program desteği, firmaya bir defaya mahsus olarak verilir.

– Destek oranı %75,Süre: 18 aydır. Mevzuatta en az süre belirtilmediği için firma alımlarını gerçekleştirebilirse proje süresi  bizce  6 aya kadar inebilir.

Destek Unsurları:

1.MAKİNETEÇHİZAT, DONANIM, SARF MALZEMESİ, YAZILIM VE TASARIM GİDERLERİ DESTEĞİ

– İşletmeye; test, analiz ve laboratuar ekipmanı ile bunlara yönelik sarf malzemesi giderleri, üretim hattı tasarım giderleri, üretime yönelik makine, teçhizat, donanım, kalıp ve yazılım giderleri için destek sağlanır.

– Destek ödemesi yapılmadan önce, KOSGEB uzmanı işletmeyi ziyaret ederek, Ar‐Ge, İnovasyon ve Endüstriyel Uygulama Programı Tespit Tutanağını düzenler.

– Destek kapsamında satın alınacak makine‐teçhizat yeni veya en fazla 3 (üç) yaşında olabilir.

– Bu desteğin üst limiti; geri ödemesiz  hibe olarak 150.000 (yüz elli bin) TL, geri ödemeli 200.000 TL’den  500.000 (beş yüz bin) TL’ye çıkarılmak   üzere toplam 650.000 (altıyüz elli bin) TL’dir.

– Geri ödemeli desteklerde, destek ödemesinin yapılabilmesi için; destek ödemesinden önce işletmeden, destek tutarı kadar, son geri ödeme tarihinden asgari 2 (iki) ay sonrasını kapsayacak şekilde Banka Teminat Mektubu alınır. Ancak işletmenin uzun süreli teminat mektubu temin edememesi halinde asgari 1 (bir) yıl süreli teminat mektubu kabul edilebilir.

– Geri ödemeli destekler kapsamında yapılacak geri ödemeler, proje bitiminden itibaren 6 (altı) ayı ödemesiz olmak üzere, 3 (üç)’er aylık dönemler halinde 8 (sekiz) eşit taksitte yapılır. İlk taksitin geri ödeme tarihi, 6. (altıncı) ayın bitimini takip eden ilk iş günüdür.

– Projeye konusu satın alınacak makine ve teçhizatın; yerli malı olması durumunda, bu destek oranlarına % 15 ilave edilerek ,oran % 90 olur.

2.PERSONEL GİDERİ DESTEĞİ

– Personel Gideri Desteği, projede çalışması şartı ile yeni istihdam edilecek personel için sağlanır. Bu destek, işletmenin son 4 (dört) aylık SGK Sigortalı Hizmet Listesinde bulunmayan yeni istihdam edilecek personel veya Taahhütnamenin Hizmet Merkezinde kayda alındığı tarih itibarı ile son 30 (otuz) gün içinde istihdam edilmiş olan personel için verilir.

– Desteklenecek personelin sayısına, niteliğine ve destek süresine Kurul karar verir.

– Personel giderlerindeki toplam destek 100.000 TL’den 150.000 TL’ye çıkarılmıştır. Net ücret üzerinden aylık, üniversitelerin lisans programından bir yıl içinde mezun olabilecek durumdaki öğrencilere ve lisans mezunlarına 2.000TL, yüksek lisans mezunlarına 2.750TL ve doktora mezunlarına 3.500TL olmak üzere artırılarak değiştirilmiştir. Ön lisans mezunlarına net ücret üzerinden aylık 1.500TL, destek sağlanması da projede çalışan personel giderleri karşılığı olarak eklenmiştir.

DEĞERLENDİRME

KOSGEB Endüstriyel uygulama programındaki iyileştirmeler hemen uygulamaya geçmiş bulunmaktadır. Firmaların prototipi Ar-Ge projesi ile tamamlanan çıktısını seri üretime ve ticarileşmesi için verilen bu destekte, özelikle Ar-Ge projelerinin kapsamına girmeyen kalıp, yabancı menşeli makineler gibi harcama ve gider kalemleri desteklenebilmektedir. Bu, önemli bir destektir. Yerli makinelerdeki destek unsurunun % 75’den % 90’a çıkarılması da yerli makine sanayini teşvik edecektir. Ayrıca teminat mektubu sorunu olmayan firmaların örneğin 600.000 TL’lik yabancı makine-teçhizat alımlarında 600.000×0,75=450.000 TL’lik 0 faizli kredi alması da büyük avantajdır. Yaşadıklarımızdan hareketle, bu programın minimum süresini hesaplarken makinelerin sipariş süreleri ile firmaya geliş ve montaj süresini  dikkate alıp, üzerine  uzatma riski ya da uzatmaya başvurulmaması nedeniyle reddedilme  riskini önlemek için 2 ay daha eklemekte fayda var.

 

4.BİLİM, SANAYİ VE TEKNOLOJİ BAKANLIĞININ TEKNOYATIRIM DESTEK PROGRAMI

29 Nisan 2014 tarihinde ilgili Bakanlığı’nın yayınlanan yönetmeliğinde, KOSGEB ve  TÜBİTAK-TEYDEB’e Ar-Ge ve Yenilik projeleri verilip onaylanarak tamamlanırsa, prototipi yapılan ürün yada yazılım Bakanlık tarafından ilan edilen ÖNCELİIKLİ TEKNOLOJİK ALANLAR LİSTESİNDEKİ NACE KODLARINA GİRİYORSA, seri üretimine geçişinde yılda iki –üç defa açıklanan çağrılara başvurulup, onaylanırsa  aşağıdaki desteklerden  yararlanılmaktadır(https://teknoyatirim.sanayi.gov.tr/):

DESTEKLER

A) Makine, Teçhizat desteği 

– Mikro, Küçük ölçekli KOBİ’lere seri üretim için gerekli olan yatırım tutarının %40′lık bölümünü 5 milyon TL.’ye kadar hibe olarak veriliyor.

– Orta ölçekli KOBİ’lerde ilgili oran %30 ve  en fazla 4 milyon TL.

Not: Yatırım projesine konu satın alınacak makine ve teçhizatın, 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 63 üncü maddesi kapsamında Bakanlıkça hazırlanan usul ve esaslara uygun olarak alınmış  Odalardan alınmış yerli malı belgesi ile tefrik edilmesi durumunda,  belirtilen oranlara 10 puan daha ilave edilir. Başka bir deyişle yukarıdaki oranlar ithal  ve yerli malı belgesiz yerli makine ve teçhizat alımlarında geçerli olup, Yerli Malı Belgesi”ne sahip Türkiye’deki makine ve teçhizat üreticilerinden veya tedarikçilerinden satın alınması halinde % 10’ar puan ilave edilir.

B) Kredi faiz desteği

– Küçük ve Orta Ölçekli KOBİ’ler için en az 1 yıl vadeli 10 milyon TL.’ye kadar faizsiz yatırım kredisi imkanı sağlanmaktadır.

C) İşletme gideri desteği

 – Küçük işletmelere Yatırım tamamlandıktan sonraki 1 yıl için üretim için gerekli olan enerji, personel ve kira giderinin %75′i hibe olarak ödeniyor. Hibeli ve kredili desteklerin toplamı 10 milyon TL’yi geçemez.

NOT: Firmalar makine teçhizat desteği için ya aşağıda açıklanan  Ekonomi Bakanlığının 5. Bölge destek Programına ya  da Bilim, Sanayi ve Teknoloji  Bakanlığının bu programına başvurabilir. Aynı makine/teçhizat yatırımı için iki programa aynı anda başvuramaz.

 

5.PATENT YA DA FAYDALI MODEL BAŞVURUSU

TÜBİTAK’a Ar-Ge projesi verme aşamasında Türk Patent Enstitüsü’ne  incelemeli patent ya da olumlu raporlu faydalı model başvurusu yapılarak,  seri üretime geçilmesi ile elde edilecek gelirin   koruma süresi olan boyunca % 50 kurumlar vergisi istisnası yararlanacaktır.

6.BİLİM, SANAYİ VE TEKNOLOJİ BAKANLIĞININ AR-GE VE TASARIM MERKEZİ

10 Ağustos 2016 tarihli Ar-Ge yönetmeliği ile  Motorlu kara taşıtı, treyler (römork) ve yarı treyler (yarı römork) imalatı bölümü altındaki tüm sınıflar Motorlu kara taşıtı, treyler (römork) ve yarı treyler (yarı römork) imalatı bölümü altındaki tüm sınıflar, Hava taşıtları ve uzay araçları ile bunlarla ilgi makinelerin imalatı, Askeri savaş araçlarının imalatı, Motosiklet imalatı alanları hariç tüm alanlardaki Ar-Ge merkezindeki teknik personel sayısı 30 dan 15’e inmektedir.

Tasarım merkezlerinde ise tasarımcı ve teknisyen tam zamanlı 10 personel gerekiyor.

Her iki merkezde de temel bilimlerden fizik, kimya, biyoloji ve matematik bölümlerinden mezun olanlardan teknik ya da tasarımcı sayısının % 10’nunu geçmemek üzere istihdamı halinde 2 yıl süre ile asgari ücrete tekabül eden kısım Bakanlıkça firmaya hibe olarak verilecektir. Merkezlerde Kısmi ve tam zamanlı üniversite hocaları görevlendirilebilecek, döner sermaye yöntemi ile hocalardan hizmet alınması halinde kesilen faturanın gelir vergisi ve damga vergisi dışında fatura bedelinin % 85’i hocaya verilecek. Merkez personelleri Ar-Ge projesi ile ilgili olarak üretim hattında ya da firma dışında geçirecekleri süreler Bakanlığın belirleyeceği kriterlere uyması halinde teşviklerden kısıntıya gidilmeyecektir.

– İstihdam edilen personele uygulanılacak olan gelir vergisi stopaj istisnası doktoralılar için %95,  yüksek lisanslar için %90 olmak üzere arttırılmış diğerleri için %80’de sabit tutulmuştur.

– Merkezlerde yabancı uyruklu nitelikli personelin istihdamında izin müessesesi işlemleri en aza indiriliyor.

– Ar-Ge ve Tasarım merkezleri tarafından siparişe dayalı olarak yürütülen Ar-Ge veya tasarım faaliyetlerine ilişkin olarak yapılan harcamaların sadece yüzde ellisi bu merkezler tarafından, bu harcamaların kalan yüzde ellisi ise siparişi veren gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri tarafından indirim olarak dikkate alınabilir. Özellikle bu hüküm beyaz eşya, mutfak eşyaları, otomotiv gibi markalara çalışan OEM firmaları için büyük avantajdır

 

7.KOSGEB TEKNOPAZAR PROGRAMI

2016 Mart ayında yürürlüğe giren Ar-Ge paketi ile Sanayi Bakanlığından KOSGEB’e transfer edilen TEKNOPAZAR (Teknolojik Ürün Tanıtım ve Pazarlama) destek programı ile destek tutarı 75.000 TL’den %100 arttırılarak 150.000 TL’ye çıkarılarak uygulamaya geçti. Bu programın muadili olan Ekonomi Bakanlığı örneğin fuar desteğinde % 50 hibeli Katılımcıya fuar bazında ödenecek destek tutarı, yurt dışı fuarın genel nitelikli uluslararası fuara Milli Katılım veya Türk İhraç Ürünleri Fuarı olması halinde 10.000 ABD Dolarını; sektörel nitelikli uluslararası fuara Milli Katılım, Yabancı Firma Katılımlı Sektörel Fuar veya Sektörel Türk İhraç Ürünleri Fuarı olması halinde ise 15.000 ABD Dolarını geçemez. Bu bakımdan bu program çok daha avantajlıdır.

DESTEK ÜST LİMİTİ

– Bu Program kapsamında destek üst limiti 150.000 (yüz elli bin) TL olup, yurt dışındaki tanıtım ve pazarlama faaliyetleri için 100.000 (yüz bin) TL’ye kadar, yurt içindeki tanıtım ve pazarlama faaliyetleri için ise 50.000 (elli bin) TL’ye kadar geri ödemesiz destek sağlanır. Program kapsamında uygulanacak desteklerin oranı tüm bölgelerde %100 (yüz) olarak uygulanır.

DESTEKLENEN GİDERLER

Bu Program kapsamında aşağıdaki giderler desteklenir:

  1. a) Basılı veya elektronik tanıtım materyalleri(desteğin üst limiti 10.000 (on bin) TL’yi geçemez.).
  2. b) Fuarlara katılım(Yurt içi Fuar Katılımlarında 25.000 (yirmi beş bin) TL – Yurt dışı Fuar Katılımlarında 50.000 (elli bin) TL’dir).
  3. c) Yurt dışı fuarlarda Gümrük işlem giderleri(desteğin üst limiti 5.000 (beş bin) TL’yi geçemez).

ç) Elektronik ticaret (e-ticaret) sitelerine üyelik giderleri(desteğin üst limiti yurt içi merkezli e-ticaret siteleri için 5.000 (beş bin) TL’yi yurt dışı merkezli e-ticaret siteleri için 15.000 (on beş bin) TL’yi aşamaz.

  1. d) Yazılı medyada teknolojik ürün ya da prototipin tanıtımına ilişkin giderler( İşletmeye sağlanacak desteğin üst limiti yurt içinde 5.000 (beş bin) TL, yurt dışında 15.000 (on beş bin) TL’yi geçemez)
  2. e) Tanıtım ve pazarlama faaliyetleri ile ilgili seyahatlerde işletmenin en fazla iki çalışanının 7 günü geçmeyen konaklama ve ulaşım giderleri(desteğin üst limiti yurt içinde 5.000 (beş bin) TL, yurt dışında 15.000 (on beş bin) TL’yi geçemez).

İŞLEYİŞİ

  1. Programdan yararlanmak isteyen işletme TÜBİTAK yada KOSGEB Ar-Ge ve İnovasyon programının başarı ile tamamladıktan sonra KOSGEB’e başarı belgesini aldığı tarihten itibaren 3 yıl içinde (Patentli başvuruda patentin başvuru tarihi güncel olması şartıyla), Teknopazar Destek Programı Başvuru Formu ile müracaatını yapar.
  2. Başvurusu kabul edilen işletmeden taahhütname alınır.
  3. Taahhütnamenin KOSGEB Biriminde kayda alındığı tarih itibariyle Program süresi başlamış kabul edilir.
  4. Süre 12 aydır.
  5. İşletmenin aynı teknolojik ürün veya prototipi için bir kere destek verilir.

 

8.BİLİM, SANAYİ VE TEKNOLOJİ   BAKANLIĞININ TEKNOLOJİK ÜRÜN DENEYİM BELGESİ

TUBİTAK,  KOSGEB Ar-Ge ve Yenilik projeleri ile prototipi tamamlanıp yerli imalat belgesi alan ve  seri üretime geçilen  ürünlerin Sanayi Bakanlığı’nın her yıl Ocak ayında yayınlayacağı listede yer alıp bu ürünler için “Teknolojik Ürün Deneyim Belgesi” alınması halinde Kamu İhale alımlarında teklif %15 pahalı olsa bile tercih edilme zorunluluğu getirilmiştir.

9.EKONOMİ BAKANLIĞI’NIN 5.BÖLGE  YATIRIM TEŞVİK BELGESİ DESTEKLERİ

TÜBİTAK VE KOSGEB AR-GE projelerinin tamamlanmasından sonra bu kurumlardan alınacak yatırımın tamamlandığına dair bir yazı ile, ilgili sanayi odasına ya da Ekonomi Bakanlığına başvurularak örneğin İstanbul ya da Bursa’da asgari 1 milyon TL meblağlı arazi-arsa, bina-inşaat, makine ve teçhizat ile diğer yatırım harcaması kalemlerinin toplamından oluşan sabit yatırım tutarı için yatırım teşvik belgesi alınarak, HER YER 5. BÖLGE SLOGANI ile ; – KDV istisnası,  Gümrük vergisi muafiyeti, Faiz desteği, Sigorta primi işveren hissesi desteği, Vergi indirimi,  Yatırım yeri tahsisinden yararlanır.

 

ÖRNEKLERLE DETAYLI AÇIKLAMALAR:

İstanbul’da yada Bursa’da  sabit yatırım tutarı en az 1 milyon TL oluyor.  Sabit yatırım tutarı:  Bina-inşaat, makine ve teçhizat ile diğer yatırım harcaması kalemlerinin toplamıdır.

 – Gümrük vergisi muafiyeti: Üçüncü ülkelerden makine ithalatlarında.

– KDV istisnası.

– Faiz desteği: Bankalardan kullanılacak en az bir yıl vadeli yatırım kredilerinin teşvik belgesinde kayıtlı sabit yatırım tutarının yüzde yetmişine kadar olan kısmı için ödenecek faizin, Türk Lirası cinsi kredilerde beş puanı, döviz kredileri ve dövize endeksli kredilerde iki puanı Ekonomi Bakanlığınca toplam tutarı yedi yüz bin Türk Lirasını geçmemek üzere karşılanır.

– Sigorta primi işveren hissesi desteği: Yatırımın tamamlanmasını müteakip, yatırıma başlama tarihinden önceki son altı aylık dönemde (mevsimsel özellik taşıyan yatırımlarda bir önceki yıla ait mevsimsel istihdam ortalamaları dikkate alınır) Sosyal Güvenlik Kurumuna verilen aylık prim ve hizmet belgesinde bildirilen ortalama işçi sayısına teşvik belgesi kapsamında gerçekleşen yatırımla ilave edilen, istihdam için ödenmesi gereken sigorta primi işveren hissesinin asgari ücrete tekabül eden kısmı Bakanlık bütçesinden 6-7 yıl süre ile toplam sigorta desteğinin sabit yatırım tutarına oranı % 35’e ulaşıncaya kadar karşılanır.

– Yatırım yeri tahsisi: Desteklerden yararlanacak yatırımlar için, 29/6/2001 tarihli ve 4706 sayılı Kanunun ek 3 üncü maddesi çerçevesinde Maliye Bakanlığınca belirlenen usul ve esaslara göre yatırım yeri tahsis edilebilir.

– Vergi indirimi: Gerçekleştirilecek yatırımlarda, 5520 sayılı Kanunun 32/A maddesi çerçevesinde gelir veya kurumlar vergisi, %30 yatırıma katkı tutarına ulaşıncaya kadar % 70 indirimli olarak uygulanır. Konunun anlaşılması için aşağıda İstanbul ili için bir örnek yer almaktadır.

İl: XXXXX

Yatırım Tutarı: 1.000.000TL

Yatırıma Başlama/Yatırımı Bitirme Tarihi: 01.10.2013 /30.09.2015

Yatırıma Katkı Oranı: %30

Kurumlar vergisi indirim oranı: %70

2015 yılındaki kurum kazancı: 100.000 TL

Hesaplamalar:

Yatırıma Katkı Tutarı: 300.000 (1.000.000X0,30) TL

2015 yılı için Hesaplanan Kurumlar Vergisi:100.000×0.20=20.000 TL

Hesaplanan indirimli Kurumlar Vergisi:100.000X0.20X0.30=6.000 TL

Tahsilinden Vazgeçilen Kurumlar Vergisi: 20.000- 6.000 =14.000 TL

Bu durumda indirimli oran nedeniyle tahsilinden vazgeçilen yukarıdaki 14.000 TL’lik vergi, 300.000 TL’ye ulaşıncaya kadar firma indirimli kurumlar vergisinden yararlanır.

(Kaynak:Ekonomi Bakalığı,Yatırım Teşvik Belgesi kapsamında devlet destekleri,Adım adım uygulama rehberi).

 

Not 1: Görüldüğü gibi yatırım teşvikinde örneğin 1. Bölge desteği  sadece KDV istisnası ve 3. Ülkelerden makine ve teçhizat ithalatında gümrük vergisi muafiyeti sağlarken yani yatırım teşvik proje maliyetinin %20 si kadar teşvik sağlarken, yukarıdaki 5. Bölge destekleri ile bizim hesaplamalarımıza göre bu oran %50’nin üzerine çıkabilmektedir.

Not 2:  Firmalar  makine teçhizat desteği için ya Ekonomi Bakanlığının 5. Bölge Destek Programına yada Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının bu programına başvurabilir. Aynı makine/teçhizat yatırımı için iki programa aynı anda başvuramaz. 

10.REKABET ÖNCESİ İŞBİRLİĞİ PROJELERİ

5746 sayılı Ar-Ge Kanunun 2/d maddesi ile gündeme gelen  “Rekabet öncesi işbirliği projeleri”: Birden fazla kuruluşun; ölçek ekonomisinden yararlanmak suretiyle yeni süreç, sistem ve uygulamalar tasarlayarak verimliliği artırmak ve mevcut duruma göre daha yüksek katma değer sağlamak üzere, rekabet öncesinde ortak parça veya sistem geliştirmek ya da platform kurabilmek amacıyla yürütecekleri, Ar-Ge veya tasarım faaliyetlerine yönelik olarak yapılan işbirliği anlaşması kapsamındaki bilimsel ve teknolojik niteliği olan projeleri”dir diye tanımlanmıştır.

 

İŞBİRLİĞİ TÜRLERİ

Bizim düşüncemize göre kuruluşlar arasındaki işbirliği projeleri yatay(horizontal) ya da dikey(vertikal) bazda yapılabilinir.

– Yatay işbirliğine örnek; yüzey kaplama sektörüne hizmet veren firmaların dış ortamda bulunan bina dış yüzey yapı elemanları için korozyona dayanıklı kaplama geliştirilmesinde bir laboratuvar kurulması söz konusu olduğunda aşağıdaki test ve deneyler için aşağıdaki ekipman ihtiyacı karşılanabilir.

(Yoğunluk Testi: Piknometre, Konsantrasyon ölçümü: Refraktometre, Çinko Tayini, Sodyum Hidroksit Tayini, Sodyum Karbonat Testi, Demir tayini, Kobalt  Tayini, 8.Krom +3 Tayini, RoHS Testi, Parlaklık Ölçüm Testi, Çinko Dağılım Oranı Testi, Kaplama kalınlığı testi, Görünüm kontrolü, Nitrat iyonu testi, Tuz testi).

– Dikey işbirliğine örnek; yeni tip ekmek geliştirebilecek pilot tesis verilebilir. Üniversitenin gıda ve/veya gıda makinaları bölümü, buğday tohumu geliştiren firma, gıda tünel tip fırınları geliştiren firma, karıştırıcı geliştiren birkaç tedarikçi ve ana sanayi firması ortak bir pilot tesis kurarak malzeme, ürün, makine veya proses geliştirebilirler.

 

DESTEKLER

Bakanlığın sunumunda;

 Bakanlıgın Sunumunda

İŞLEYİŞİ

İşbirliğine girecek olan kuruluşlar bir araya gelerek Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına(BTS) bir proje sunarlar. Bu projenin Ar-Ge olup olmadığı hususu sanıyorum TÜBİTAK’a sorularak kanıtlanır.

Onaylandığında ortak bir banka hesabı açılarak, kuruluşlar vaad ettikleri bedelleri hesaba yatırırlar, bu iş ve oluşa yukarıdaki resimdeki teşvikler uygulanır. Bakanlık’tan  % 50 hibe verilecek olması büyük avantaj. Ayrıca kuruluşlar katkıları oranında da teşviklerden yararlanacak.

Bu proje ile sektörlerin, MAKİNE İMALATÇILARININ ortak ihtiyacı olan test platformları oluşturularak hem katma değerli ürünler üretilip hız artacak, döviz tasarrufu sağlanacak hem de dışa olan bağımlılığımız kalkacaktır. Dikey işbirliği projeleri ile yeni teknolojik ürünlerin prototipi pilot tesisler kurularak gerçekleştirilecek, buradan elde edilen deneyimle kuruluşlar kendi bünyelerinde seri üretime geçebileceklerdir. Bu süreçle kuruluşlar arasında rekabet içinde işbirliği kültürü gelişecektir.

 

SONUÇ

TÜBİTAK/TEYDEB Projesi yaparken sadece bu kurumdan sağlanacak hibeler değil, projenin başarı ile tamamlanmasından sonra alınacak başarı belgesi ile sağlanacak yukarıda tanımlanan ikincil türev teşviklerinin de önceden analiz ve planlamasını yapmak gerekiyor.