TÜBİTAK’A BİREYSEL YA DA ORTAK ÜRÜN VE SÜREÇ YENİLİKLERİ PROJELERİ BİRLİKTE VERİLEREK TEKSTİL SEKTÖRÜ CANLANIR

Prof. Dr. Atila BAĞRIAÇIK 

Ulusal ve Uluslar arası Ar-Ge ve Yenilik

Hibe Fonları Uygulayıcısı,

YMM, Sorumlu Ortak Baş Denetçi

www.abdanmerymm.com

abdanmer@gmail.com

 

 

EYLEM PLANINA GÖRE MEVCUT DURUM

25.06.2015 tarihinde Resmi Gazetede açıklanan Tekstil, Konfeksiyon ve Deri Sektörleri için 2015-2016 yıllarını kapsayan Eylem Planında, sektörün Ar-Ge ve yenilik çalışmaları ile ilgili aşağıdaki sorunlar tespit edilmiştir.

(http://www.resmigazete.gov.tr/main.aspx?home=http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2015/06/20150625.htm&main=http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2015/06/20150625.htm):

– Firmaların Ar-Ge eksikliği,

– Firmaların Ar-Ge desteklerinden yetersiz kullanımı,

– KOBİ’lerde Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerinin yapılamaması,

– Özgün ürün üretilememesi,

– Sektör tarafından yüksek katma değerli ürünlerin geliştirilememesi,

– Sektörün ihtiyaç duyduğu ileri teknolojili makine üretimi eksikliği,

– Kalifiye elemanların ve ara elemanların azalması.

2012 yılı verilerine göre imalat sanayi içinde Ar-Ge harcamalarının oranı tekstilde % 2,89, hazır giyimde % 0,49, deri ürünlerinde % 0,09 olarak gerçekleşmiştir. Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının kayıtlarına göre 2014 yılında 5746 Sayılı Kanunun muafiyetlerinden yararlanan firma sayısı 163 olup, bunun 8’i bu sektördedir. Yine ilgili Bakanlığın verilerine göre Teknokentlerde faaliyet gösteren 1859 firmanın ancak 5’i tekstil sektöründe yer almaktadır.

ÖNGÖRÜLEN EYLEMLER

Planda mevcut sorunları çözüme yönelik öngörülen eylemler başlıca şöyle açıklanmıştır:

– Firmaların 5746 Sayılı “Araştırma ve Geliştirme Faaliyetleri Hakkındaki Kanun” kapsamında yer alan desteklerden yararlanmaları ve bu sayede işbirliklerin arttırılarak, sinerji oluşturulması,

– Firmaların mevcut desteklerden faydalanılması için proje kültürü oluşturma, proje teklifi verme konusunda özellikle KOBİ’lere yönelik seminerler düzenlenmesi,

– Güncel desteklerin ayrıntılı olarak kamuoyuna anlatılması,

– Teknik problemlerin çözümü için firmaların birbirleriyle, akademisyenlerle ve araştırmacılarla bilgi alıverişinde bulunabilecekleri web tabanlı bir platformun oluşturulması,

– Akıllı ve teknik tekstil ürünlerinin geliştirilmesi,

– Üniversitelerde sektör için eğitim müfredatlarında Ar-Ge, yenilik ve tasarıma yönelik içeriklere yer verilmesi.

 

BİZİM DENEYİMLERİMİZ VE ÖNERİLERİMİZ

Bizim yürüttüğümüz Ar-Ge çalışmalarında eylem planındaki eğilime uygun olarak tekstil sektörün payı oldukça düşüktür (toplam gerçekleşen projeler içindeki payı %10’nun altındadır). Buna karşın Denizli, Bursa ve Gaziantep’te başarılı şekilde ağırlıklı olarak TÜBİTAK projeleri gerçekleştirdik ve gerçekleştiriyoruz. Bu projelerde özgün ürün yeniliği yanında ürün yeniliğini gerçekleştirecek süreç ve makine yeniliklerine önem verdik. Yukarıda da belirtildiği gibi sektörün önemli bir eksikliği yerli makine üretimi olduğundan, bu projelerle makine imalat teknolojileri de geliştirilmiş olmaktadır. KOBİ’lerin Ar-Ge projelerini TÜBİTAK’ın yanında KOSGEB’e de verilmesi için firmaları aydınlatıyoruz. Prototip imalat sonrası seri üretim için KOSGEB Endüstriyel Uygulama, teknoyatırım ve 5. Bölge yatırım teşvik belgesi konusunda entegre bilgiler veriyoruz.

Özellikle teknik tekstil ürünlerindeki yenilikler için ürün yeniliği yapan firmalar ile makine imal eden firmaların bir araya gelerek büyük oranda ortak proje verme potansiyelini gözlemledik. Bu konuda çalışmalarımız devam etmektedir. AB’li firmalardan teknoloji edinimi ve transferi için ortak Ar-Ge çalışması yapılan EUREKA Programına katılımın önemi açıktır. Özellikle akıllı ve teknik tekstilde alınan patent ve faydalı modelle koruma süresi boyunca üründen elde edilen kara getirilen % 50 gelir ve Kurumlar Vergisi istisnası büyük bir teşviktir.

Sektörde nitelikli eleman istihdamı için Ekonomi Bakanlığının yürürlüğe koyduğu “Tasarım Merkezi” Destek Programının büyük fayda sağlayacağına inanmakta olup, bu konuda firmaların bir an öne eyleme geçmesini önermekteyiz.

Özet olarak kendim Tekstil Merkezi Denizli-Buldan doğumlu olduğum için bu konuda sorumluluk taşımakta olduğumdan bağlantılı çalışmalarım devam edecektir.