AR-GE VE TASARIM MERKEZİ YA DA DEPARTMANI KURULUMUNDA GÖZLEMLEDİĞİMİZ EĞİLİMLER

Prof. Dr. Atila BAĞRIAÇIK

Ar-Ge, Yenilik ve Tasarım Hibe Fonları,

Tasarım/Ar-Ge Merkezi Uygulayıcısı,

Öğretim Üyesi, Sorumlu Ortak Baş Denetçi, YMM

www.abdanmerymm.com

abdanmer@gmail.com

16.11.2016

 

GİRİŞ

10 Ağustos tarihinde yeni güncellenen Ar-Ge Yönetmeliğine göre Ar-Ge ve Tasarım merkezi çalışmalarımızı ülkemizin her yerinde bilimsel, teknik ve mali uzmanlardan oluşan ekibimizle hızlı bir şekilde sürdürüyoruz. Bizler, TÜBİTAK-TEYDEB ve H2020 Ar-Ge ve yenilik projeleri ile prototiplerin ticarileşmesi ve seri üretime geçilmesi için gerekli yatırımların fonlanması amacıyla bu merkezlerin başlangıç noktası olarak önemli bir işlev gördüğüne büyük heyecan duyarak inanmaktayız.

 

MERKEZ KURULUMUNDA TECRÜBE ETTİĞİMİZ EĞİLİMLER

1.Genelde Ar-Ge merkezlerinde halen devam eden ve planlanan proje sayısı optimal 7, maksimum 10 adet uygun olmakta, bunun 3-4’ü TÜBİTAK, 2-3’ü kendi öz kaynaklarıyla yapılan Ar-Ge projeleri, 1 tanesi de siparişe dayalı Ar-Ge projesi olmaktadır.

2.Ar-Ge merkezlerinde personel sayısı 20-22 dolayında (destek personel ve temel bilimler mezunu dahil), bunun 4-7’si mühendis, 7-10’nu meslek lisesi ve meslek yüksek okul mezunu teknisyen, 2’si destek personeli, 1’i temel bilimler mezunu olarak planlanmaktadır.

3) Bu projelerin yıllık toplam harcama ve gider toplamı 3- 5 milyon TL civarında olup, bundan ortalama 4 milyon X %20 vergi oranı ile 800 bin vergi avantajı; personele ait SGK ve stopaj istisnası desteği yıllık toplam 200 bin TL, 4 milyon Ar-Ge harcamasının aktifleştirilerek 5 yılda amortisman yoluyla itfası ile yıllık yaklaşık 200 bin TL vergi avantajı nedeniyle toplam firmaya 1,2 milyon TL menfaat sağlamaktadır. Böylece getiri oranı (1.2: 4) %25-30 civarında olmakta. Bu bağlamda merkez kurarak salt mali teşvikten istifade ederiz, hibeler için diğer programlara başvurarak getiri oranını %80’lere çıkarmak için aklın işletilmesi gerekiyor.

4) Merkezde belirlenen projeler arasında Patent ve faydalı model konusu olacak Ar-Ge projeleri tanımlanmalı, firmanın bizzat tasarım yeteneği analiz edilmeli, patent ve faydalı model başvuruları için ürün yeniliği ve Ar-Ge’si üzerinde çalışma yapılmalıdır. Aksi halde firmanın daha çok firma dışından teknoloji transferi ettiği izlenimi yaratılır ki, bu oluş Ar-Ge merkezi olan bir firma için iyi bir durum değildir. Üretime geçilmesi halinde %50 Kurumlar vergisi istisnasından yararlanmak için alınacak patentin incelemeli, faydalı modelin olumlu raporlu olmasına dikkat edilmelidir.

5) Ar-Ge Muhasebesinin mevcut muhasebe sistemi içerisinde ayrı bir alt sistem olarak bağımsız şekilde yapılandırılması ve bu yolla mali teşviklerin sıhhatli olarak yürütülmesi sağlanmalıdır. Bize göre Ar-Ge muhasebesinin tali hesaplarının aşağıdaki şekilde olması uygundur:

750.10                 Ar-Ge Personel Giderleri
750.10.001         Ödenecek Net Ücret
750.10.002         %15 Sigorta Primleri İşçi Hissesi
750.10.003         Terkinler Sonrası Ödenecek Vergi
750.10.004         %7,75 Sigorta Primi İşveren Hissesi
750.10.005         %2 İşsizlik Sigortası İşveren Hissesi
750.10.006         SGD Primi

750.20                Malzeme Sarfları
750.20.001         xxxx
750.20.002         xxxx

750.30                Dışarıdan Sağlanan Fayda ve Hizmetler
750.30.001         Diğer giderler olarak yazılmaz, gider isimleri yazılacak
750.30.002         Personel Taşıma Giderleri Ar-Ge indirimi kapsamında gider değildir.

750.40                Genel Giderler
Yönetmelikte belirtilen giderlere ait tali hesaplar isim isim açılacak.
(Hangilerine ait gider olursa o tali hesap kullanılmak üzere).

750.50                Vergi, Resim ve Harçlar
750.50.001         Yönetmelikte belirtilen giderlere uygun tali hesaplar ayrı ayrı açılacak.

750.60                Amortismanlar
750.60.001         Hangi bölüm veya birimin amortismanı ise ayrı ayrı tali hesaplar açılmalıdır.

263                      Araştırma ve Geliştirme Gideri hesabı olarak yazılacak
263.10.                Personel Giderleri
263.20                 Malzeme Sarfları
263.30                 Dışarıdan Sağlanan Fayda ve Hizmetler
263.40                 Genel Giderler
263.50                 Vergi, Resim ve Harçlar
263.60                 Amortismanlar

630                       Araştırma ve Geliştirme Giderleri Hesabı.

6.Faaliyetleri tam olarak tanımlanamadığı ya da firmalarca net anlaşılmadığı için Tasarım Merkezi kurma talebi giderek azalarak Ar-Ge merkezi kurulumuna doğru bir yönelmeyi gözlemliyoruz. Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının Tasarım Merkezi yerine Ekonomi Bakanlığının Tasarım Departmanı destek programı daha fazla ilgi görüyor.