AR-GE, YENİLİK VE TASARIM PROJELERİNİN OLUŞTURULMASI İLE ELDE EDİLECEK ÜRÜN ÇIKTILARININ KANUNDA TANIMLANAN DİĞER HEDEFLERE DE YÖNELMESİYLE DEVRİM NİTELİĞİNDE YATIRIM TEŞVİKLERİ GELDİ

Prof. Dr. Atila BAĞRIAÇIK

Ar-Ge, Yenilik ve Tasarım Hibe Fonları,

Tasarım/Ar-Ge Merkezi Uygulayıcısı,

Öğretim Üyesi, Sorumlu Ortak Baş Denetçi, YMM

www.abdanmerymm.com

abdanmer@gmail.com

07.09.2016

 

GİRİŞ

Yatırımların Proje Bazında Desteklenmesi ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına dair 7 Eylül 2016 tarihinde Resmi Gazetede Yayınlanan 6745 Sayılı Kanun’un aşağıdaki 80. Maddesine göre tanımlanan yatırımlara önemli teşvikler geldi.

                                                                                                    

“MADDE 80 – (1) Bakanlar Kurulu; kalkınma planları ve yıllık programlarda öngörülen hedefler doğrultusunda ülkemizin mevcut veya gelecekte ortaya çıkabilecek ihtiyaçlarını karşılama, arz güvenliğini sağlama, dışa bağımlılığını azaltma, teknolojik dönüşümü sağlama, yenilikçi, Ar-Ge yoğun ve katma değeri yüksek olma niteliklerine ayrı ayrı ya da birlikte sahip olan ve proje bazında Ekonomi Bakanlığı tarafından desteklenmesine karar verilen yatırımlar için;

a) 13/6/2006 tarihli ve 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 32/A maddesine göre kurumlar vergisi oranını %100’e kadar indirimli uygulatmaya ve yatırıma katkı oranını %200’ü geçmemek üzere belirlemeye veya yatırımın işletmeye geçmesinden itibaren 10 hesap dönemine kadar, yatırımdan elde edilen kazançla sınırlı olmak üzere kurumlar vergisi istisnası tanımaya,

b) 31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun geçici 80 inci maddesinde yer alan gelir vergisi stopajı teşvikinden yararlandırmaya,

c) Gümrük vergisi muafiyeti tanımaya,

ç) Yatırımın Hazine taşınmazı üzerinde yapılması hâlinde, belirlenecek yatırımcı lehine doğrudan, hasılat payı alınmaksızın, 49 yıl süreyle bedelsiz irtifak hakkı tesisi veya kullanma izni verilmesine ve yatırımın tamamlanması ve öngörülen istihdamın 5 yıl sağlanması şartıyla Hazine taşınmazının talep edilmesi hâlinde bedelsiz devredilmesine,

d) 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Kanunun ek 2 nci maddesinde yer alan prime esas kazanç alt sınırına bağlı kalınmaksızın 10 yıla kadar sigorta primi işveren hissesinin karşılanmasına,

e) İşletme döneminde yatırıma ilişkin enerji tüketim harcamalarının %50’sine kadarının en fazla 10 yıla kadar karşılanmasına,

f) Sabit yatırım tutarının finansmanında kullanılan yatırım kredisi için 10 yıla kadar faiz veya kâr payı desteği ya dahibe desteği sağlanmasına,

g) Yatırım için özel önem taşıyan belirlenen sayıda her bir nitelikli personel için 5 yılı geçmemek üzere, asgari ücretin aylık brüt tutarının 20 katına kadar ücret desteği verilmesine,

ğ) Yatırım tutarının %49’unu geçmemek üzere ve edinilen payların 10 yıl içerisinde halka arz veya yatırımcıya satış şartıyla yatırıma ortak olunmasına,

karar vermeye ve yukarıdaki desteklerden bir veya birden fazlasını uygulatmaya yetkilidir.

(2) Birinci fıkra kapsamındaki destekler Ekonomi Bakanlığı bütçesinden karşılanır.

(3) Proje bazlı yatırım konusu ürüne, süresi ve miktarı Bakanlar Kurulunca belirlenecek alım garantisi verilebilir.

(4) Proje bazlı yatırımlara diğer kanunlarla getirilen izin, tahsis, ruhsat, lisans ve tesciller ile diğer kısıtlayıcı hükümler için Bakanlar Kurulu kararı ile istisna getirilebilir veya yatırımları hızlandırmak ve kolaylaştırmak amacıyla yasal ve idari süreçlerde düzenleme yapılabilir.

(5) Projenin gerekli kıldığı hâllerde Bakanlar Kurulu kararı ile her türlü altyapı yatırımının yapılması kararlaştırılabilir.

(6) Uygulamaya ilişkin usul ve esasları belirlemeye Bakanlar Kurulu yetkilidir. Yatırımların belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde gerçekleştirilmemesi hâlinde, birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerinde yer alan indirimli kurumlar vergisi veya istisna uygulaması ile gelir vergisi stopajı teşviki nedeniyle zamanında tahakkuk ettirilmemiş vergiler vergi ziyaı cezası uygulanmaksızın gecikme faiziyle birlikte, diğer destekler ise 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde geri alınır.

(7) Yatırımın devri hâlinde, devralan kurum, aynı koşulları yerine getirmek kaydıyla belirtilen istisna, muafiyet ve desteklerden yararlanır.”

PROJE BAZINDA DESTEK

Usul ve esaslarını Bakanlar Kurulu’nun belirleyeceği ve Ekonomi Bakanlığı’nın destekleyeceği proje bazlı yatırımlar için aşağıdaki kriterlerin birini ya da birden fazlasının bulunması halinde çok önemli teşvikler gelmiştir.

PROJELERDEN BEKLENEN ÇIKTI HEDEFLER:

-Ülkemizin mevcut veya gelecekte ortaya çıkabilecek ihtiyaçlarını karşılama,

– Arz güvenliğini sağlama,

– Dışa bağımlılığını azaltma,

– Teknolojik dönüşümü sağlama, yenilikçi, Ar-Ge yoğun ve katma değeri yüksek ürün üretmeye yönelik yatırımlar.

TEŞVİKLER

Bakanlar Kurulu’nca aşağıdaki teşviklerin bir veya birden fazlası yatırımcıya verilecektir.

1.Kurumlar vergisi istisnası: Yatırımın işletmeye geçmesinden itibaren 10 yıl süre ile kurumlar vergisi ödenmemesi söz konusudur. Ya da Kurumlar vergisi oranını %100’e kadar indirimli uygulatmaya ve yatırıma katkı oranını %200’ü geçmemek üzere kurumlar vergisi istisna ediliyor. Örneğin yatırım tutarı 10 milyon TL, yatırıma katkı oranı % 200 dersek 20 milyon TL, % 100 indirimli oranla ödeyeceğimiz vergi 20 milyon TL’ye buluncaya kadar vergi ödenmeyecek.

2.“Gelir vergisi stopajıteşviki: Şu an 6. Bölge illerinde uygulanan 31/12/2023 tarihine kadar gerçekleşen yatırımlarda teşvik belgelerinde öngörülen ve fiilen istihdam edilen işçilerin ücretlerinin sanayi kesiminde çalışan 16 yaşından büyük işçiler için uygulanan asgari ücretin brüt tutarına tekabül eden kısmı üzerinden hesaplanan gelir vergisi, yatırımın kısmen veya tamamen işletilmesine başlanılan tarihten itibaren 10 yıl süreyle verilecek muhtasar beyanname üzerinden tahakkuk eden vergiden terkin edilir.

3.Üçüncü ülkelerden ithalatta gümrük vergisi alınmayacak,

4.Hazineden yer tahsisi yapılabilecek,

5.20,5 oranındaki SGK işveren payının 10 yıl süre ile alınmayacak,

6.İşletme döneminde 10 yıla kadar enerji tüketim harcamasının yarısı kadarı ödenmeyecek,

7.Sabit yatırım tutarının finansmanında kullanılan yatırım kredisi için 10 yıla kadar faiz veya kâr payı desteği ya da hibe desteği sağlanmasına,

8.Nitelikli eleman için 5 yılı geçmemek üzere asgari ücretin 20 katına kadar ücret desteği sağlanacaktır.

ÖZET SÖZ

Ar-Ge, Yenilik ve Tasarım projelerinin oluşturulması halinde Kanunda tanımlanan diğer hedefler de genel itibariyle gerçekleşmiş oluyor. Bizim Ulusal ve uluslararası proje deneyimlerimiz de bu uygulama pratiğini görüyoruz. Bu bakımdan Ar-Ge, Yenilik ve Tasarım projelerine odaklanmak büyümemiz için merkezi öneme sahip.