NİSAN AYINDA AR-GE YENİLİK VE TASARIM PROJELERİ İLE SERİ ÜRETİM DESTEK PROGRAMLARINDAN HANGİLERİNE BAŞVUR MALI?

Prof. Dr. Atila BAĞRIAÇIK

Ulusal ve Uluslar arası Ar-Ge ve Yenilik Hibe

Fonları Uygulayıcısı, YMM, Sorumlu Ortak Baş Denetçi

www.abdanmerymm.com

abdanmer@gmail.com

02.04.2016

GİRİŞ

2015 Nisan ayına girerken bu yılın bütünü için önem taşıyacak hangi destek programlarına başvurulması gerekir sorusu firmalar için büyük önem taşımaktadır. TÜBİTAK-TEYDEB 1507 ve 1501 programları için bu ay Ar-Ge proje girişi yapılıp, yıl  sonunda proje süresi sona ererse, 2017 yılının başında TÜBİTAK’tan alınacak tamamlama yazısı ile diğer teşvik programlarına başvurmak mümkün olduğundan başarımız artar.

 

HATIRLAMAMIZ İÇİN HANGİ DESTEK PROGRAMLARINA BAŞVURMA POTANSİYELİMİZ VAR?

1.Bizce girişte de ifade ettiğimiz gibi, Ar-Ge ve yenilik faaliyetleri ile uğraşıyorsak, ilkin TÜBİTAK –TEYDEB 1507-1501 Destek programlarına başvurmak büyük öneme sahip. Bu programlar için mümkünse ortak projeler verilmeli. İdeal durum, her an yürüyen ve onaylanan 3 adet TÜBİTAK projesine sahip olmak. Bu yolla alınacak hibeler yanında SGK, stopaj ve Ar-Ge indirimi teşviklerinden maksimum yararlanmak söz konusu.

2.Nisan ayında ürün yeniliği ya da süreç yeniliği için 150.000 TL maliyetini aşmayan makine, malzeme, yazılım ve hizmet alımı için KOSGEB’in Ar-Ge ve İnovasyon programına başvurarak  % 75 destek oranlı maksimum 100.000 TL’yi geçmeyen hibe fonuna kavuşma potansiyeli mevcut. KOBİ’ler teminat mektubu talep edilmesi sebebiyle geri ödemeli kredi desteğine pek rağbet etmediği gibi, personel desteğine de az oranda müracaat etmekte olduğunu gözlemliyoruz.

3.Bir yıl öncesine kadar TÜBİTAK ya da KOSGEB ar-ge projesi tamamlanan KOBİ’ler bir defaya mahsus olmak üzere 200.000 TL’yi geçmeyen standart % 90 hibe oranlı yerli makine ve teçhizat alımı  (ya da ithal makine ve teçhizat alımı için % 75 destek oranlı maksimum 150.000 TL hibe tutarını geçmeyen) 4-5 ay proje süreli KOSGEB Endüstriyel Uygulama destek programına başvurmaları üretim alt yapılarının iyileştirilmesi için önemlidir.

 4.KOBİGEL

KOSGEB tarafından 1 Nisan 2016 tarihinde açılan çağrıya göre rekabetçi katma değeri yüksek ürünlerin KAPASİTELERİ GELİŞTİRİLEREK üretilmesine yönelik yeni bir destek programı olarak KOBİGEL –KOBİ GELİŞİM DESTEK PROGRAMI’na başvurma imkânı vardır. KOSGEB ENDÜSTRİYEL UYGULAMA programı da seri üretime yönelik olmasına karşın, ön koşul olarak TEYDEB ya da KOSGEB AR-GE VE İNOVASYON projesinin tamamlanmasını( ya da incelemeli patentin alınışını) ön koşul olarak ararken, KOBİGEL’de imalat gruplandırması olan aşağıdaki NACE KODLARINA GİRMESİ İLE ÇAĞRIYA Yönelik olması aranmaktadır. Proje Başvurusu 1 Nisan – 6 Mayıs 2016 arasıdır( Kaynak linkten yararlanılmıştırhttp://kosgeb.gov.tr/Pages/UI/Destekler.aspx?ref=47&refContent=98).

NACE KODLARI

1.Orta-Yüksek ve Yüksek Teknoloji KOBİ’lerinde Kapasite Geliştirme

-NACE REV 2. Sınıflamasına göre;

  • Yüksek Teknoloji;

21- Temel Eczacılık ürünlerinin ve eczacılığa ilişkin malzemelerin imalatı

26- Bilgisayarların, elektronik ve optik ürünlerin imalatı

30.3- Hava taşıtları ve uzay araçları ile bunlarla ilgili makinaların imalatı

  • Orta-Yüksek Teknoloji;

20- Kimyasalların ve kimyasal ürünlerin imalatı

25.4- Silah ve mühimmat (cephane) imalatı

27- Elektrikli Teçhizat İmalatı

28- Başka yerde sınıflandırılmamış makine ve ekipman imalatı

29- Motorlu kara taşıtı, treyler (römork) ve yarı treyler (yarı römork) imalatı

30.2- Demiryolu lokomotifleri ve vagonlarının imalatı

30.4- Askeri savaş araçlarının imalatı

30.9- Başka yerde sınıflandırılmamış ulaşım araçlarının imalatı

32.5- Tıbbi ve dişçilik ile ilgili araç ve gereçlerin imalatı.

-Örneğin bu listede bizler daha çok 28 kodundaki makine imalatı konusunda hizmet vermekteyiz.

-Proje Başvuru Tarihleri 1 Nisan – 6 Mayıs 2016.

-Alt açılımlar olarak proje konuları:

  • İmalat kapasitesinin geliştirilmesi ve verimliliğin artırılmasına yönelik projeler,
  • Milli imkân ve kabiliyetler ile üretimi mevcut olmayan veya sınırlı olan ürünlerin geliştirilmesi ve üretilmesine yönelik projeler,
  • Ürünün katma değerini arttırmaya yönelik geliştirme ve ürün çeşitlendirme faaliyetlerini içeren projeler,
  • İmalat süreçlerini iyileştirme ve ürün kalitesinde sürekliliği sağlama amacıyla; ölçüm, kontrol vb. altyapının oluşturulması veya güçlendirilmesine yönelik projeler,
  • Tasarım ve ürün geliştirme yetkinliklerinin artırılmasına yönelik projeler,
  • Geri dönüşüm/geri kazanım ve toplama/ayırma faaliyetlerine yönelik projeler,
  • Nitelikli iş gücünün geliştirilmesi ve artırılmasına yönelik projeler,
  • Markalaşma ve Kurumsallaşmanın geliştirilmesine yönelik projeler,
  • İhracata başlama veya ihracatın artırılmasına yönelik projeler.

-Proje süresi en az 6 ay ve en fazla 12 ay olup, proje çıktısının bir an önce piyasaya çıkıp, pazarın rekabet şartlarını etkilemesi istenmektedir.

-KOBİ’ler daha çok hibe istediklerinden üst limitler: Personelde 150.000 TL’ye kadar. Test, analiz, kontrol-muayene ve kalibrasyona yönelik Makine-Teçhizat alımları 100.000 TL’ye kadar, Yazılımda 150.000 TL’ye kadar Hizmet alımlarında 150.000 TL’ye kadar, diğer giderlerde 50.000 TL’e kadar, ANCAK TOPLAMDA EN FAZLA Geri Ödemesiz 300.000 TL, Geri ödemeli 500.000 TL olmaktadır.

– Destekleme oranı:

Not: İlgi alanımız olduğu için yukarıda “1.Orta-Yüksek ve Yüksek Teknoloji KOBİ’lerinde Kapasite Geliştirme” alt programı açıklanmıştır.  – 3. 4. 5. 6. Bölgelerdeki KOBİ’lerin başvurabilecekleri “2.Geleneksel İmalat Sanayi KOBİ’lerinde Katma Değerin Arttırılması” alt program detaylarını Bakanlığın sitesinden başvurabilirler.

5.KARLI ÇALIŞAN FİRMALAR İÇİN AR-GE  PROJESİ TAMAMLANINCA SAĞLANAN 5.BÖLGE DESTEKLERİ

TÜBİTAK ya da KOSGEB ar-ge projesinin tamamlanmasından itibaren 3 yıl içinde seri üretim için Ekonomi Bakanlığı 5.Bölge yatırım teşvik belgesine başvurarak, aşağıdaki teşvik unsurlarından yararlanmak mümkün:

İstanbul’da ya da Bursa’da  sabit yatırım tutarı en az 1 milyon TL oluyor.  Sabit yatırım tutarı: Arazi-arsa, bina-inşaat, makine ve teçhizat ile diğer yatırım harcaması kalemlerinin toplamıdır. Ar-Ge projelerinde arsa, bina inşaat giderleri desteklenmez.

– Gümrük vergisi muafiyeti: Üçüncü ülkelerden makine ithalatlarında.

 KDV istisnası.

– Faiz desteği: Bankalardan kullanılacak en az bir yıl vadeli yatırım kredilerinin teşvik belgesinde kayıtlı sabit yatırım tutarının yüzde yetmişine kadar olan kısmı için ödenecek faizin, Türk Lirası cinsi kredilerde beş puanı, döviz kredileri ve dövize endeksli kredilerde iki puanı Ekonomi Bakanlığınca toplam tutarı yedi yüz bin Türk Lirasını geçmemek üzere karşılanır.

– Sigorta primi işveren hissesi desteği: Yatırımın tamamlanmasını müteakip, yatırıma başlama tarihinden önceki son altı aylık dönemde (mevsimsel özellik taşıyan yatırımlarda bir önceki yıla ait mevsimsel istihdam ortalamaları dikkate alınır) Sosyal Güvenlik Kurumuna verilen aylık prim ve hizmet belgesinde bildirilen ortalama işçi sayısına teşvik belgesi kapsamında gerçekleşen yatırımla ilave edilen, istihdam için ödenmesi gereken sigorta primi işveren hissesinin asgari ücrete tekabül eden kısmı Bakanlık bütçesinden 6-7 yıl süre ile toplam sigorta desteğinin sabit yatırım tutarına oranı % 35’e ulaşıncaya kadar karşılanır.

– Yatırım yeri tahsisi: Desteklerden yararlanacak yatırımlar için, 29/6/2001 tarihli ve 4706 sayılı Kanunun ek 3 üncü maddesi çerçevesinde Maliye Bakanlığınca belirlenen usul ve esaslara göre yatırım yeri tahsis edilebilir.

– Vergi indirimi: Gerçekleştirilecek yatırımlarda, 5520 sayılı Kanunun 32/A maddesi çerçevesinde gelir veya kurumlar vergisi, %30 yatırıma katkı tutarına ulaşıncaya kadar %70 indirimli olarak uygulanır. Konunun anlaşılması için aşağıda İstanbul ili için bir örnek yer almaktadır (Vergi indiriminin hesabında,  arazi, arsa bedeli dikkate alınmaz, diğer desteklerde dikkate alınır):

İl: XXXXX

Yatırım Tutarı: 1.000.000TL

Yatırıma Başlama/Yatırımı Bitirme Tarihi: 01.10.2013 /30.09.2015

Yatırıma Katkı Oranı: %30

Kurumlar vergisi indirim oranı: %70

2014 yılındaki kurum kazancı: 100.000 TL

Hesaplamalar:

Yatırıma Katkı Tutarı: 300.000 (1.000.000X0,30) TL

2014 yılı için Hesaplanan Kurumlar Vergisi:100.000×0.20=20.000 TL

Hesaplanan indirimli Kurumlar Vergisi:100.000X0.20X0.30=6.000 TL

Tahsilinden Vazgeçilen Kurumlar Vergisi: 20.000- 6.000 =14.000 TL

Bu durumda indirimli oran nedeniyle tahsilinden vazgeçilen yukarıdaki 14.000 TL’lik vergi, 300.000 TL’ye ulaşıncaya kadar firma indirimli kurumlar vergisinden yararlanır.

(Detaylı bilgi için link: http://www.ekonomi.gov.tr/portal/content/conn/UCM/path/Contribution%20Folders/web/Yat%C4%B1r%C4%B1m/Yat%C4%B1r%C4%B1m%20Te%C5%9Fvik%20Sistemi/ekler/TesvikUygulamaRehberi.pdf?lve)

Sabit yatırım tutarı hangi harcama kalemlerinden oluşur? Sabit yatırım tutarı için belirlenmiş asgari bir tutar var mıdır?

Sabit yatırım tutarı arazi-arsa, bina-inşaat, makine ve teçhizat ile diğer yatırım (yardımcı makine ve teçhizatlar, ithalat ve gümrükleme giderleri, taşıma, sigorta ve montaj giderleri, etüt ve proje giderleri vb.) harcaması kalemlerinden oluşmaktadır.

Asgari sabit yatırım tutarı, teşvik uygulamalarına ve bölgelere göre farklılık göstermektedir:

  • Genel Teşvik Sistemi’nde asgari sabit yatırım tutarı;
    • 1. ve 2. Bölgelerde 1 Milyon TL
    • 3., 4., 5. ve 6. Bölgelerde 500 Bin TL’dir.
  • Büyük Ölçekli Yatırımlar için asgari sabit yatırım tutarı yatırım konusuna göre farklılık göstermekle birlikte, asgari 50 Milyon TL olarak belirlenmiştir.
  • Stratejik Yatırımlar için belirlenen asgari sabit yatırım tutarı 50 Milyon TL’dir.
  • Bölgesel Teşvik Uygulamaları için ise 500.000 TL’den başlamak üzere desteklenen her bir sektör ve her bir il için ayrı ayrı belirlenmiştir. Bazı sektörlerde (turizm, hayvancılık vb.) asgari sabit yatırım tutarı haricinde asgari kapasite şartı da bulunmaktadır.

İlgili link: http://www.ekonomi.gov.tr/portal/faces/home/yatirim/yatirimTesvik/yatirimTesvik-Sikca_Sorulan_Sorular?_afrLoop=21260891510037&_afrWindowMode=0&_afrWindowId=k4xv1h7yl_178#!%40%40%3F_afrWindowId%3Dk4xv1h7yl_178%26_afrLoop%3D21260891510037%26_afrWindowMode%3D0%26_adf.ctrl-state%3Dk4xv1h7yl_232%40s13

 

6.BİLİM, SANAYİ VE TEKNOLOJİ BAKANLIĞININ TEKNOTANITIM VE PAZARLAMADESTEKPROGRAMI

TÜBİTAK ya da KOSGEB’den Ar-Ge ve yenilik projesi tamamlanarak prototipi oluşan yeni ürünün yurt içi tanıtımı ve pazarlama faaliyetinin 25.000 TL’ye kadar, yurt dışı tanıtımı ve pazarlama faaliyeti için 50.000 TL.’ye kadar faaliyet sayısına bakılmaksızın bir yıllık süre içinde fuara katılım, seyahat, reklam, ürün kataloğu vb. giderler için  Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı hibe destekleri vermektedir (20.06.2013 R.G). Prototip ürün projesinin tamamlandığı tarihten itibaren 5 yıl içinde Bakanlığa her zaman için başvuruda bulunabiliniyor. Bu konudaki detaylı bilgileri şu linkten elde edebilirsiniz: “http://sagm.sanayi.gov.tr/DocumentList.aspx?catID=4352&lng=tr”.

Aşağıda okuyucuya ilk incelemede önemli olacağını düşündüğümüz bazı hususlara yer verilmiştir.

 

DESTEKLENECEK FAALİYETLER ŞÖYLEDİR:

Destek Kalemleri                          Üst Limitleri

1 Yurt dışı fuar giderleri                  50.000 TL

2 Yurt içi fuar giderleri                    25.000 TL

6 Broşür                                               4.000 TL

7 Katalog                                             6.000 TL

8 Flaş bellek                                        5.000 TL

9 e-ticaret sitesi üyeliği                     5.000 TL

10 Yazılı medya gideri                       5.000 TL

Desteklenecek Üst Limit           75.000 TL

 

7.BİLİM, SANAYİ VE TEKNOLOJİ  BAKANLIĞININ TEKNOLOJİK ÜRÜN DENEYİM BELGESİ: TUBİTAK, EUROKA, KOSGEB, H2020, Ar-Ge ve Yenilik projeleri ile prototipi tamamlanıp seri üretime geçen ürünlerin Sanayi Bakanlığı’nın her yıl Ocak ayında yayınladığı listede yer alıp bu ürünler için “Teknolojik Ürün Deneyim Belgesi” alınması halinde Kamu İhale alımlarında teklif %15 pahalı olsa bile tercih edilme zorunluluğu getirilmiştir. Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin  16.08.2014 tarihinde yürürlüğe giren değişiklikle Ar-Ge ve Yenilik Projeleri yapan firmalar teşvik edilmektedir.

SONUÇ

Zaman hızla geçiyor. Yarar sağlayabileceğimiz tek zaman dilimi şimdiki zaman ya da yazımızla bağlantılı Nisan ayıdır. Nisan ayında yukarıda tanımlanan  destek programlarına başvurursak, hem bugünümüzü iyileştiririz hem de 2017 yılı hakkında ümitli olabiliriz.