TEYDEB DESTEK KARAR YAZILARININ FİRMALARA BİLDİRİLMESİNİN NİSAN SONUNA KADAR DA GECİKMESİ HALİNDE 2016 AR-GE VE İNOVASYON HEDEFLERİ, 4.SANAYİ DEVRİMİ VE 2023 HEDEFLERİ BÜYÜK YARA ALIR

Prof. Dr. Atila BAĞRIAÇIK

Ulusal ve Uluslar arası Ar-Ge ve Yenilik

Hibe Fonları Uygulayıcısı, Öğretim Üyesi

Sorumlu Ortak Baş Denetçi, YMM

www.abdanmerymm.com

abdanmer@gmail.com

23.04.2016

 

PROBLEMATİK DURUM

TÜBİTAK, Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı (TTGV) ve TÜSİAD işbirliği ile 12’ncisi yürütülen Teknoloji Ödülleri Töreninde(21.04.2016) Yürütme Kurulu Başkanı C. Müjdat Altay şunları söylemiştir: “Türkiye Ar-Ge ve inovasyon konusunda kayda değer yol aldı. 2003 yılında Ar-Ge harcamalarının GSYİH’ye oranı %0.04 iken bu oran 2015 yılında %1’i geçti. Bu çok önemli bir gelişme, çünkü %1 bir eşiktir. Yürütülen bu programla hedefimiz, Türkiye’nin sahip olduğu potansiyeli açığa çıkarabilmek ve yeniliklerle sektörlerde fark yaratabilmenin altını çizmek. Ülkemizde, özgün teknoloji üretilmesini sağlamak amacıyla yaptığımız çalışmalar, son başvurularla gösterdi ki Ar-Ge meyvelerini veriyor. Hedefimiz, bu ivme ile Küresel İnovasyon Endeksi’nde, önümüzdeki yıllarda ülke olarak daha üst sıralarda yer alabilmemizin önünü açmak.”

“Dördüncü sanayi devrimi ile gerçek dünya devasa bir bilgi sistemi haline geliyor. Görünen o ki daha radikal gelişmeler kapımızda. Bu yeni dünyada var olmak  ve rekabette ayakta kalabilmek için Ar-Ge ve inovasyon bilincinin toplumun her katmanına yayılması şart. Türkiye’nin, Ar-Ge ve inovasyon serüveninde, gelişmiş ülkelerle rekabet avantajı yakalamasına büyük katkı sağlayacaklarına inandığımız çalışmaları nedeniyle, tüm katılımcılara teşekkür ederiz.” (LİNK: http://www.tubitak.gov.tr/tr/haber/katilimci-rekoru-kiran-12-teknoloji-odullerinde-36-proje-finale-kaldi).

ELEŞTİREL ANALİZ

Ben bir bilim adamıyım, esas görevim ortaya atılan görüş ve önerileri doğrulamadan ziyade yanlışlanmasına odaklanarak varsa hataları elenmesi ve ortadan kaldırılmasına yardımcı olmak ve iyileştirme için çözüm önerilerinde bulunmak. Eleştirimiz kişiler ile ilgili değil objektif nesnel olaylarla ilgilidir.

Sayın Altay’ın belirttiği %1 oranına geçtik hususunun 2016 yılında gerçekleşmeyeceği görüşündeyim. Mevut durumda hem Ar-Ge projelerinde hem de bu projelerin tamamlanması ile işlerlik kazanacak aşağıda tanımlanan seri üretim ve ticarileşme teşviklerinde TÜBİTAK-TEYDEB merkezi bir role sahiptir. Son altı aydır komite kararlarının firmalara bildirilmemesi nedeniyle hem verilen Ar-Ge projelerinin çoğunun güncelliğini yitirmesi nedeniyle iptal edileceği ve yenilerinin verilmesinin düşünülmediğini algılamamız yanında hem de tamamlama yazısına bağlı Endüstriyel Uygulama, 5.Bölge Yatırım Teşvik Belgesi, teknoyatırım, teknotanıtım Ar-Ge merkezleri gibi faaliyetlerin askıya alındığını gözlüyorum.

Bu durum beni çok endişelendiriyor, bu tür toplantılarda bu durum belki dile getirilir ve önlem alınır diye bekliyorum, ancak bir bilgi edinemiyorum.

 

TÜBİTAK-TEYDEB PROJELERİ AKSAYINCA ETKİLEYECEĞİ DİĞER DESTEK PROGRAMLARININ LİSTESİ

 

1.TÜBİTAK TEYDEB’E ÜRÜN YENİLİĞİ AR-GE PROJESİ VERMEK (TEKNO YATIRIM NACE KODUNA GİRMİYORSA ÜRÜN VE SÜREÇ YENİLİĞİ PROJESİ VERMEK)

1507 destek programına 500.000 TL’ye kadar üst limitli 3 tekli proje(ya da ortaklı projelerde 2 ortaklı, 3 tekli olmak üzere 5 proje)hakkını TÜBİTAK-TEYDEB’e vererek proje maliyetinin %75’ine kadar hibe alabilmekte, ayrıca proje onayından sonraki dönemde projede görev alan personeller için projedeki süresine yani adam /ay oranına göre % 80 stopaj desteği, SGK işveren payının yarısının istisna edilmesi ile kurum vergi matrahından indirilmek üzere % 100 Ar-Ge indirimi sağlamaktadır. 5 projeden sonra üst limitli proje adedi sınırlaması olmayan destek oranı % 40-60 bandında değişen 1501 destek programına başvurmak.

HEDEF: Her an onaylanmış 3 adet TEYDEB Ar-Ge projesini yürütmekte olmak.

 

2.KOSGEB ENDÜSTRİYEL UYGULAMA DESTEK PROGRAMI

TÜBİTAK   ürün yenilik projelerinin biri başarı ile tamamlanır ise, tamamlandığı tarihten itibaren 1 (bir) yıl içinde bu programa başvurarak, seri üretim için standart makine alımı için geri ödemesiz  hibe olarak 150.000 (yüz elli bin) TL üst limitli destek alınır.

 

3.KOSGEB KOBİGEL DESTEK PROGRAM

KOSGEB tarafından 18 Mart 2016 tarihinde yürürlüğe giren rekabetçi katma değeri yüksek ürünlerin KAPASİTELERİ GELİŞTİRİLEREK üretilmesine yönelik yeni bir destek programı olarak KOBİGEL –KOBİ GELİŞİM DESTEK PROGRAMI uygulamaya geçmiştir. Yenilikçi ve rekabetçi ürünün KOSGEB KOBİGEL(https://lnkd.in/eJbRiwC) NACE koduna girmesi halinde 1. ve 2. Bölgelerde yüksek ve orta teknoloji için destek;

Personelde 150.000 TL’ye kadar. Test, analiz, kontrol-muayene ve kalibrasyona yönelik Makine-Teçhizat alımları 100.000 TL’ye kadar, Yazılımda 150.000 TL’ye kadar Hizmet alımlarında 150.000 TL’ye kadar, diğer giderlerde 50.000 TL’e kadar, ANCAK TOPLAMDA EN FAZLA Geri Ödemesiz 300.000 TL, Geri ödemeli 500.000 TL olmaktadır. KOBİ’in geriye dönük en az 3 yıl faaliyette olması gerekiyor, net satış hasılatının en az 300.000 TL, en az ortalama 3 çalışan ve en az bir yılda faaliyet karı elde edilmiş olması gerekiyor.

 

4.BİLİM, SANAYİ VE TEKNOLOJİ BAKANLIĞININ TEKNOYATIRIM DESTEK PROGRAMI

TÜBİTAK   ürün yenilik projelerinin bir diğeri başarı ile tamamlanır ise prototip teknoloji tablosundaki NACE koduna giriyorsa seri üretimi için gerekli olan standart makine, alet- teçhizat alımı için yılda en az 3 kez ilan edilen çağrıya başvurarak; yerli alımlarda orta büyüklükteki işletmelere % 40 küçük işletmelere % 50, İthal alımlarda orta büyüklükteki işletmelere % 30 küçük işletmelere % 40 oranında en fazla 5 milyon TL hibe desteği verilir.

 

5.PATENT YA DA FAYDALI MODEL BAŞVURUSU

TÜBİTAK’a ar-ge projesi verme aşamasında Türk Patent Enstitüsü’ne  incelemeli patent ya da olumlu raporlu faydalı model başvurusu yapılarak,  seri üretime geçilmesi ile elde edilecek gelirin   koruma süresi olan boyunca % 50 kurumlar vergisi istisnası yararlanacaktır.

 

6.KOSGEB   AR-GE VE İNOVASYON DESTEK PROGRAMI

Makine-Teçhizat, Donanım, Hammadde, Yazılım ve Hizmet Alımı Giderleri için üst limiti 150 bin TL olan hibe desteği alınır.

7.BİLİM, SANAYİ VE TEKNOLOJİ   BAKANLIĞININ TASARIM MERKEZİ

Yeni düzenleme ile Bakanlar Kurulu’nun belirleyeceği yazılım, ilaç ve tıbbi cihaz, tarım, gıda, biyoteknoloji, elektronik vb  alanların spesifik ve katma değeri yüksek alanlarda Ar-Ge merkezindeki teknik personel sayısı 30 dan 15’e inmektedir. Tasarım merkezlerinde ise tasarımcı ve teknisyen tam zamanlı 10 personel gerekiyor. Her iki merkezde de temel bilimlerden fizik, kimya, biyoloji ve matematik bölümlerinden mezun olanlardan teknik ya da tasarımcı sayısının % 10’nunu geçmemek üzere istihdamı halinde 2 yıl süre ile asgari ücrete tekabül eden kısım Bakanlıkça firmaya hibe olarak verilecektir. Merkezlerde Kısmi ve tam zamanlı üniversite hocaları görevlendirilebilecek, döner sermaye yöntemi ile hocalardan hizmet alınması halinde kesilen faturanın gelir vergisi ve damga vergisi dışında fatura bedelinin % 85’i hocaya verilecek. Merkez personelleri Ar-Ge projesi ile ilgili olarak üretim hattında yada firma dışında geçirecekleri süreler Bakanlığın belirleyeceği kriterlere uyması halinde teşviklerden kısıntıya gidilmeyecektir.

– Merkezlerde yabancı uyruklu nitelikli personelin istihdamında izin müessesesi işlemleri en aza indiriliyor.

3.Ar-Ge ve Tasarım merkezleri tarafından siparişe dayalı olarak yürütülen Ar-Ge veya tasarım faaliyetlerine ilişkin olarak yapılan harcamaların sadece yüzde ellisi bu merkezler tarafından, bu harcamaların kalan yüzde ellisi ise siparişi veren gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri tarafından indirim olarak dikkate alınabilir. Özellikle bu hüküm beyaz eşya, mutfak eşyaları, otomotiv gibi markalara çalışan OEM firmaları için büyük avantajdır.

 

8.BİLİM, SANAYİ VE TEKNOLOJİ   BAKANLIĞININ TEKNOTANITIM VE PAZARLAMA DESTEK PROGRAMI

TÜBİTAK ya da KOSGEB’den Ar-Ge ve yenilik projesi tamamlanarak prototipi oluşan yeni ürünün yurt içi tanıtımı ve pazarlama faaliyetinin 25.000 TL’ye kadar, yurt dışı tanıtımı ve pazarlama faaliyeti için 50.000 TL.’ye kadar faaliyet sayısına bakılmaksızın bir yıllık süre içinde fuara katılım, seyahat, reklam, ürün kataloğu vb. giderler hibe desteği verilir.

 

9.BİLİM, SANAYİ VE TEKNOLOJİ   BAKANLIĞININ TEKNOLOJİK ÜRÜN DENEYİM BELGESİ

TUBİTAK,  KOSGEB Ar-Ge ve Yenilik projeleri ile prototipi tamamlanıp seri üretime geçen ürünlerin Sanayi Bakanlığı’nın her yıl Ocak ayında yayınlayacağı listede yer alıp bu ürünler için “Teknolojik Ürün Deneyim Belgesi” alınması halinde Kamu İhale alımlarında teklif %15 pahalı olsa bile tercih edilme zorunluluğu getirilmiştir.

 

10.EKONOMİ BAKANLIĞI’NA  5.BÖLGE  YATIRIM TEŞVİK BELGESİ DESTEKLERİ

TÜBİTAK VE KOSGEB AR-GE projelerinin tamamlanmasından sonra bu kurumlardan alınacak yatırımın tamamlandığına dair bir yazı ile Ekonomi Bakanlığına başvurularak örneğin İstanbul ya da Bursa’da asgari 1 milyon TL meblağlı arazi-arsa, bina-inşaat, makine ve teçhizat ile diğer yatırım harcaması kalemlerinin toplamından oluşan sabit yatırım tutarı için yatırım teşvik belgesi alınarak, HER YER 5. BÖLGE SLOGANI ile ; – KDV istisnası,  Gümrük vergisi muafiyeti, Faiz desteği, Sigorta primi işveren hissesi desteği,  Vergi indirimi,  Yatırım yeri tahsisinden yararlanır.

SONUÇ

Bana göre Nisan sonuna kadar TEYDEB destek karar yazıları firmalara bildirilmesi gerçekleşmezse, 2016 yılını kaybederiz, 4.sanayi devrimi ve 2023 hedefleri de büyük yara alır.

23 NİSAN ULUSAL EGEMENLİK VE ÇOCUK BAYRAMIMIZ KUTLU OLSUN.