TÜBİTAK-TEYDEB 1501 DESTEK PROGRAMINDA BÜYÜK KURULUŞLAR, ORTAKLARI GERÇEK KİŞİ OLAN TASARIM AĞIRLIKLI KOBİ KURUP ORTAK PROJE VERDİKLERİNDE DAHA ÇOK BAŞARILI OLUYORLAR

Prof. Dr. Atila BAĞRIAÇIK

 

Ulusal ve Uluslar arası Ar-Ge ve Yenilik Hibe Fonları Uygulayıcısı,

YMM, Sorumlu Ortak Baş Denetçi

www.abdanmerymm.com

abdanmer@gmail.com

GİRİŞ

KOBİ’lerin TÜBİTAK’a  %75 hibe oranlı 3 bireysel ya da 3 bireysel 2 ortak proje toplam 5 projeden sonra proje maliyetinin üst limiti olmayan ancak hibe oranı %40’a düşen 1501 Sanayi Ar-Ge projelerinin bu oranını  maksimum %60’a çıkarabilmek için aşağıdaki unsurlardan yararlanabilirler. Büyük Kuruluşlar ise her zaman 1501 Destek programına başvurabiliyorlar.

 

TEMEL DESTEK ORANI ARTIRMA YÖNTEMLERİ

 

1.Ortak başvurulan ve yürütülen TÜBİTAK-TEYDEB 1501 AR-GE projeleri için her bir kuruluşun temel destek oranı olan % 40’a 10 puan ilave edilir arttırılır. Ancak bu oran projenin son döneminde ortaklığın proje sonuna kadar sürdürülmesi halinde, tüm dönemlerin desteklemeye esas harcama tutarları toplamına uygulanır.

Bizim uygulamadan elde ettiğimiz bir tasarım fikrimiz de şöyle: KOBİ olmayan büyük işletmeler 1501’den Ar-Ge projesi verebiliyorlar ve bu projelerde personel maliyeti dışındaki harcama ve gider kalemleri, özellikle malzeme giderleri %40 destek oranına tabi. Büyük işletmelerde genelde birçok mühendis çalışmakta ve ürün/süreç yenilik projelerinin bütçesi ortalama 1.000.000.-TL’nin üzerinde olmaktadır. Bu işletmeler bireysel bazda TÜBİTAK’a Ar-Ge projesi verdiklerinde personel dışındaki malzeme ve hizmet kalemlerine % 40 destek oranı uygulanmaktadır. Büyük işletmeler ağırlıkla ürün ve süreç yeniliklerinde tasarım yeteneğine sahipler. Bu başlangıç koşullarına göre bizim önerimiz, büyük işletmeler tasarım yeteneğine sahip ağırlıklı mühendislerden oluşan personelin istihdam edileceği, ortakları gerçek kişi olan bir KOBİ oluşturup, ortak proje verdiklerinde temel destek oranı % 50’ye çıkmaktadır. Bir örnek vermek gerekirse, bireysel projede onaylanan malzeme giderinin 1.000.000.-TL olduğunu varsayarsak, hibe tutarı 400.000.-TL iken, ortak projede 500.000.-TL olmaktadır.

Modelde düşündüğümüz KOBİ’yi ek fırsatlar çerçevesinde Ar-Ge merkezi, tasarım merkezi ya da teknokentte veya serbest bölgede yapılandırdığımızda, ilave teşvikler de elde edilebilecektir.

2.Kuruluşun, bir önceki yıla veya bir önceki hesap dönemine ait Ayrıntılı Bilançosunda aktifleştirilen net Araştırma ve Geliştirme Giderleri (ArGe Giderleri) ile Ayrıntılı Gelir Tablosundaki gerçekleşen Araştırma ve Geliştirme (ArGe Giderleri) toplamının aynı hesap dönemindeki toplam net satış hasılatına oranına göre, ilgili dönemdeki harcama ve giderlere uygulanan temel destek oranı, aşağıda gösterilen oranlarda artırılır (ArGe Gideri / Toplam Net Satış Hasılatı ile uygulanacak artış oranı).

  Sıfırdan büyük ve %1’den küçük ise, % 40’ın üzerine % 5 ek oran ilave edilir.

‐ %1’e eşit veya büyük ve %2’den küçük ise i % 7,5 ek oran ile),

‐ %2’ye eşit veya daha büyük ise,% 10 ek oran ile).

Not: Bizim deneyimlerimize göre, firmalar bu kriterde genelde % 5 ek destekten yararlanıyorlar.

3.1501 Sanayi ARGE projelerinde Personel harcamaları, büyük işletmelerin projelerinde %60,orta ölçekli KOBİ niteliğindeki işletmelerin projelerinde %75, mikro ve küçük ölçekli KOBİ niteliğindeki işletmelerin projelerinde ise %90 oranında destek kapsamına alınır. Projenin Ar‐Ge faaliyetinde doktoralı araştırması istihdam edilmesi durumunda ise bu personele ilişkin harcamanın %100’ü destek kapsamına alınır.

4.Kuruluşun belirli bir proje bazında Türkiye’deki bir üniversiteden, kamu araştırma merkez ve enstitülerinden veya üniversitelerdeki öğretim elemanlarından üniversite elemanlarından üniversite döner sermayesi üzerinden veya Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde yerleşik şirketler üzerinden projedeki ArGe çalışması ile ilişkili danışmanlık, test, deney, analiz vb hizmet alımları için sağlanan destek oranı %100 oranında arttırılır, bir başka deyişle KDV’siz fatura bedelinin % 80’i destek kapsamına alınır.

5.Öncelikli alanlardaki projeler için sağlanan temel destek oranına % 10 ilaveyapılır. Öncelikli alanlar “enformatik, esnek üretim/esnek otomasyon, uzay ve havacılık teknolojileri, gen mühendisliği/biyoteknoloji, ileri malzeme teknolojileri, çevreye duyarlı teknolojiler” olarak belirlenmiştir. Burada dikkat edilecek husus, dolaylı olarak öncelikli alana girdiği düşünülen projeler için bu değerlendirmenin söz konusu olmayıp, ilişkinin doğrudan olması gerektiğidir.

 

SONUÇ

Yaptığımız her işte daha başarılı olmak için bence akıl ve bilimin yanında yaratıcı hayal gücünden ve kalpten gelen sezgi ve duygulardan da yararlanarak fırsatlar kombinasyonu yapmalıyız.